Archetypische in een zin

De tbs’er voldoet aan ons archetypische beeld van het beest en laten we wel wezen, we huiveren van genot bij de orgie van bloed en verkrachting die de tbs’er veroorzaakt.

Die Van Huffelen is ook zo'n archetypische D66'er, gewezen topambtenaar.

Maar de existentiële angst voor de zespotige Ander werd het best getroffen door H.G. Wells in het archetypische insecten-horrorverhaal The Empire of the Ants (1905).

Het is echter vrij eenvoudig om na een paar gesprekken of observaties bepaalde archetypische kenmerken vast te stellen.

Kaag is een archetypische D66-figuur, de hele wereld overvliegen tien talen babbelen, moslims knuffelen en pissen op je eigen land en volk.

Er zijn wel overeenkomsten, zoals een dondergod/dondergeest en figuren als trollen, maar deze komen bij meerdere volken voor en berusten waarschijnlijk op archetypische motieven.

Hij is de romantische held bij uitstek, de archetypische kunstenaar… maar het is niet alsof je naar Richard Strauss zit te luisteren – dat is niet te doen.

Maar de meest archetypische was Corrie van Gorp.

Sam Lloyd geeft in Het geheugenwoud het archetypische sprookje een welverdiende moderne injectie.

Vanuit het perspectief van mijn enquête toont Halsema zich hier – net als veel andere beleids- en opiniemakers – als de archetypische hoogopgeleide stadsbewoner.

Toch spreekt nog steeds de dieper betekenis tot de mens vanwege de archetypische boodschap die eraan ten grondslag ligt.

Van de andere kant is de walnoot, in het algemeen spraakgebruik, juist de archetypische noot.

Zoals onze collectieve biologische evolutie in het lichaam opgeslagen is, zo ligt in het collectieve onderbewustzijn de collectieve psychische ontwikkeling opgeslagen in de vorm van archetypische beelden en motieven.

Archetypische verhalen zijn namelijk juíst dragers van door de tijd heen uitgekristalliseerde en daarmee getoetste, gefalsifieerde en opnieuw getoetste 'waarheden'.

De reden dat de meeste archetypische verhalen tot aan de mist van de geschiedenis terug te traceren zijn, is dat ze blijkbaar iets bevatten dat genoeg resoneert om het over te blijven leveren.

Maar het beeld van de Europeaan, in deze archetypische voorstelling, als de altijd wrede dader en de Afrikaan als het wil- en identiteitsloze slachtoffer, zou volgens Emmer en Davis bijgesteld moeten.

Overigens doet aan de andere zijde Jordan Peterson dat ook door steeds maar bijbelverhalen te nemen om archetypische situaties en personages te beschrijven.

Ze hebben geen naam, maar heten simpelweg Burgemeester, Onderwijzer of Pastoor, om hun archetypische karakter te benadrukken.

De vier personages staan weliswaar voor archetypische levenspaden, maar ergens over de helft voel je dat muziek en spel wel erg vaak in hetzelfde register blijven hangen.

En veel jongeren geven hun Halloweenkostuums bovendien een typisch Mexicaanse tintje; ze schminken zich als 'Katrinas', een archetypische, karikaturale Mexicaanse weergave van skeletten.