Arianen

Veel belangrijker is echter het bestaan van de omvangrijke beweging der arianen die met hun ontkenning van de Heilige Drievuldigheid en de stelling dat Jezus mens was, veel invloed hebben op de ontwikkeling van de geloofsleer in Polen.

De arianen verjoegen hem uit Napels in de jaren 355-357.

De uitkomst behelsde dat er overeenstemming was bereikt met Meletius van Antiochië, die inmiddels de geloofsbelijdenis van Nicea had geaccepteerd (waardoor hij voor de Arianen had afgedaan).

De vervolgingen werden alsmaar heviger: bisschoppen werden verbannen, anderen tot dwangarbeid veroordeeld, het katholiek geloof werd verboden, kerken onteigend en overgedragen aan de arianen.

Een verklaring hiervoor wordt soms gegeven door het feit dat zij (voornamelijk arianen) waarschijnlijk een minderheid zouden vormen bij de besluitvorming.

Hij was aanhanger van het symbolum van Nicea en werd daarom door de arianen, waaronder ook Acacius, aangevallen.

In de eerste ballingschap (335-337) werd hij door arianen aangeklaagd voor het tegenhouden van Egyptische graantransporten.

De Visigotische koningen waren uiteraard arianen, maar toonden zich over het algemeen tolerant ten opzichte van katholieken.

Zo werd door de arianen aan de Zoon eenzelfde status toegekend als aan de Vader.

De uitdrukking in de belijdenis dat de Zoonvan dezelfde wezen () is als de Vader leidde tot de grootste controverse in de erop volgende strijd met de Arianen.

Ondanks deze verzoenende houding werd Kyrillos verdreven van zijn troon door de machinaties van de Arianen, die de bedriegelijkste middelen te baat namen om hun positie te verstevigen.

Dit leverde hen het verwijt op "moderne Arianen " te zijn.

Enkele Oost-Romeinse keizers, met name Constantius II en Valens waren Arianen.

Paus Liberius zond hem in 364 naar Arles om daar keizer Constantius II te vragen een concilie te houden om een einde te maken aan de strijd tussen de arianen en de orthodoxen.

Bij een later bezoek verzocht paus Hormisdas hem om op te treden tegen de arianen.

In die tijd werden Arianen in het Oosten bevoordeeld en werden orthodoxe bisschoppen soms vervolgd en verbannen.