Atonaliteit

Doordat binnen deze vrije atonaliteit een gebrek aan structuur is, waarbinnen de toonkeuze plaatsvindt, blijkt het echter zeer moeilijk langere stukken te componeren.

Pas vanaf Schönberg, met de introductie van de vrije atonaliteit en de dodecafonie (1923), spreekt men van atonale muziek.

Tonaliteit staat tegenover atonaliteit (zie verder).

Zijn composities bevatten geen duidelijke melodieën en neigen naar atonaliteit.

Wat ik het meest jammer vind aan de tweet is dat hij zo fel gekant is tegen atonaliteit en dat - blijkt nu - zonder goede reden de wereld in moet gooien.

Een instrumentaal requiem voor een traditie die langs een evolutionaire lijn (van Bach, via Beethoven, langs Brahms) was uitgemond in de atonaliteit van de Tweede Weense School.

Polytonaliteit, polyritmiek, het gebruik van toeval, van reeksen en atonaliteit totdat men ten slotte uitkwam bij wat men later 'free jazz’ is gaan noemen, waarbij een groep musici op een bepaald moment alle aspecten van de muzikale vorm moest creëren.

Schönberg, die met de zus van zijn leraar zou trouwen, veranderde in 1909 de koers van de muziek, maar Zemlinsky zou hem niet volgen op het pad naar de atonaliteit.

Schönberger beschrijft hoe Steve Reich hem ooit wees op het feit dat de atonaliteit en het serialisme slechts 'een mogelijkheid’ in de geschiedenis zijn geweest.

Atonaliteit is een negatief, destructief compositieprincipe De hele serialiteit heeft geleid tot een totale ruisconceptie.

Als zodanig werd de vrije atonaliteit vanaf 1909 bedreven door Arnold Schönberg in onder meer Erwartung en Pierrot Lunaire, en later door Alban Berg in bijvoorbeeld Wozzeck.

De overgang van vrije atonaliteit naar dodecafonie is in het werk van Webern een zeer wezenlijke: anders dan bij Schönberg en Berg veranderde zijn stijl van componeren er radicaal door.

Hij schreef vooral orkestmuziek (5 symfonieën, een aantal instrumentale concerten, andere orkestmuziek) en verwierp atonaliteit en het gebruik van specifieke Amerikanismen in zijn werken, maar favoriseerde traditionele compositiestructuren.

Hoewel hij duidelijk zijn eigen moderne draai gaf aan deze traditionele vormen, was hij ook een neoclassicist die atonaliteit en vormloze verkenningen verwierp.

Polytonaliteit en atonaliteit lagen hem niet.

Stijl Opus 1 en 2 zijn nog duidelijk tonale werken, maar al vrij snel pikte Webern de vrije atonaliteit op van zijn leermeester.

Tonaliteit, atonaliteit en functionaliteit zijn brede begrippen met elk een verschillende inhoud.

De componist beschouwde atonaliteit als wezensvreemd aan volksmuziek.

De eerste fase, die in de taak van de traditionele harmoniek bestaat, werd ook vrije atonaliteit genoemd.

De vrije atonaliteit is de benaming voor het heersende principe in muziek die atonaal is maar niet geregeerd wordt door de dodecafonie of een ander bindend principe.