Bijns in een zin

Het mini-theater Van Deyssel, gelieerd aan het Frascati Theater, kijkt uit op een onopvallende straat met woonhuizen in Nieuw-West die is vernoemd naar Anna Bijns (1493 - 1575).

Wreed huwelijk!, zo noemde Anna Bijns het.

Wat opvalt is dat bijns alle medailles door de Nederlandse vrouwen zijn gewonnen.

Maar Van Liesveldt drukte ‘alles’, óók werk van Anna Bijns, de felle verdedigster van de oude Kerk.

Daar hoorde een tweejaarlijkse prijs bij die uitsluitend voor een schrijfster met ballen was weggelegd, zoals Anna Bijns er ooit een was.

Auteurs als Maerlant, Hadewijch, Ruusbroec en Anna Bijns heten alleen nog maar «magistraal», «briljant» en «meesterlijk».

Dat het nazoeken hiervan nog niet eenvoudig was mag blijken uit het feit dat er gedurende het midden van de zestiende eeuw in Antwerpen niet één, maar wel vijf vrouwen waren die de naam Anna Bijns droegen.

Het was al snel duidelijk dat de ideale kandidate voor de naamgeving van deze prijs de Antwerpse dichteres Anna Bijns was.

Nog steeds zie je in de hedendaagse literatuur eerder het negentiende-eeuwse conservatisme dan de vrolijke Anna Bijns weerspiegeld.

Vrouwen hadden in die dagen geen toegang tot hoger onderwijs of de geleerde wereld van het Latijn en gingen zich daarom in de volkstaal vaak te buiten in rebelse, mystieke gezangen, zoals Bijns en Hadewijch deden.

Maria Barnas (1973) heeft de Anna Bijns Prijs 2014 gewonnen, de prijs voor de beste Nederlandstalige dichtbundel die in de afgelopen vier jaar door een vrouw werd geschreven.

Vrouwen die zich zelfstandig op theologisch terrein waagden, vond Bijns het ergst.

Je staat toch in een poëtische traditie en dan denk ik aan Anna Bijns, Anthonis de Roovere.

Met en zonder lauwerkrans : schrijvende vrouwen uit de vroegmoderne tijd 1550-1850: van Anna Bijns tot Elise van Calcar : teksten met inleiding en commentaar / hoofdred.

Soms adviseerde hij negatief op verzoeken van achterblijvende echtgenoten om de goederen van hun vrouw of man te mogen behouden (inzake Hendrik Bijns, nr. 12; Trijnken Essers, nr. 14; Catharina Bernarts, nr. 64; en Geertgen van Geraedt, nr. 69).

Bijns was trouw aan de katholieke kerk en beschouwde de Duitse reformator Maarten Luther als aartsvijand, als ketter, als dienaar van het kwaad.

In 1986 kreeg zij voor haar hele oeuvre de (toen nieuwe) Anna Bijns prijs uitgereikt, een prijs speciaal voor vrouwelijke auteurs.

In Bijns' visie waren zij echter de belichaming van frivoliteit en domheid.

Literaire prijs Sinds 1985 wordt de Anna Bijns Prijs jaarlijks uitgereikt, afwisselend voor poëzie en proza, aan een vrouwelijke auteur.

Overigens werden de rederijkers gekenmerkt door een levendig gezelschapsleven, maar Anna Bijns heeft zich als vrouw nooit bij een rederijkerskamer mogen aansluiten.