Bruckners in een zin

Uit Bruckners Vierde Symfonie klinkt het romantische Andante quasi allegretto, ongetwijfeld een van Bruckners tophits, waaraan de symfonie zijn bijnaam ‘Romantisch’ dankt.

De lang uitgesponnen frasen moduleren Bruckners argwaan of hij deze symfonie ooit zou voltooien.

In de ban van Bruckners zwanenzang en zijn desperate, laatste roep naar de eeuwigheid, kan ik ineens loslaten en het stralende E-groot veegt al mijn voorbehoud weg.

Hij nam afscheid in 2019, met een emotionerende matinee-uitvoering van Bruckners in het Concertgebouw, gevolgd door nog twee concerten in Londen en Luzern.

Of zelfs de drie voltooide delen van Bruckners 9de als 'voltooid' zijn te beschouwen, is een vraag die nog maar vrij recent aan de oppervlakte is gekomen.

Sterke vermoedens bestaan dat er veel meer schetsen en zelfs orkestraties van dit symfoniedeel geweest zijn: door souvenirjagers zouden die in de dagen volgend op zijn overlijden uit Bruckners laatste woning zijn ontvreemd.

Daar verklankte de slotmaat van Bruckners Vierde het officiële einde.

Bruckner-expert Benjamin-Gunnar Cohrs (ook de drijvende kracht achter de voltooiing van Bruckners Negende symfonie) vond het Graduale, het Offertorium en het Te Deum terug, die in 1854 tussen de misdelen van Bruckner werden gezongen.

Dat heb ik bij andere voltooiingen (Mahlers Tiende, Bruckners Negende, Bergs 'Lulu', Puccini's 'Turandot') nooit.

Aan de vooravond van zijn 87ste verjaardag voerde Bernard Haitink met het Radio Filharmonisch Orkest in Amsterdam Bruckners Negende symfonie uit.

Bruckners missen en motetten openden voor ons een grote symfonische deur naar een compleet andere wereld, die van de dood en de wederopstanding.

Bruckners verjaardagsconcerten Dirigent Manfred Honeck zette donderdagavond een uitvoering van Bruckner 8 neer waarin de stilte evenveel betekenis kreeg als de organisch opgebouwde climaxen.

De kloof werd gedicht met taaie bereidwilligheid en een muziekliefde die ons vandaag helemaal naar Berlijn voert, waar de Berliner Philharmoniker onder Andris Nelsons Anton Bruckners zullen uitvoeren.

In 1887 wijst een van Bruckners vroegste pleitbezorgers, de dirigent Hermann Levi, de eerste versie van zijn af.

Juist doordat iedere maat in dienst staat van de constructie lijkt de muziek soms gefragmenteerd, met zelfs voor Bruckners doen veel extreme contrasten en harde overgangen.

De dag daarop om half tien in Maastricht repeteren voor een concert met een nieuw werk van Bernard van Beurden en Bruckners Tweede symfonie, de laatste Bruckner-symfonie die ik nooit eerder dirigeerde.

Hij vindt elke poging tot reconstructie van Bruckners bedoelingen musicologische arrogantie.

Ook op het programma: Bruckners Zesde symfonie.

Een goed voorbeeld daarvan is Bruckners Zevende, waar drie bewerkers mee aan de slag gingen: Karl Rankl, Erwin Stein en Hanns Eisler.

Het is zowel de klassieke als de moderne opvatting van de meeste dirigenten dat het grootse adagio uit Bruckners Negende het reusachtige werk tevens dient te besluiten.