Cynodonten in een zin

Bij Thrinaxodon en de basale cynodonten in het algemeen was het os dentale wel al het grootste bot in de onderkaak, maar was de ontwikkeling van de gehoorbeentjesketen nog in gang.

De cynodonten bleven echter bestaan, hoewel veel deelgroepen verdwenen.

Door het gebit kan men de trirachodontiden onderscheiden van andere cynodonten.

Ze ontwikkelden talloze detailkenmerken die de zoogdieren van eerdere cynodonten onderscheidden.

Na de massa-extinctie die de overgang van het Perm naar het Trias markeerde, behoorden de cynodonten met onder meer de enigszins verwante dicynodonten en de archosauriërs tot de belangrijkste diergroepen van het Vroeg-Trias.

Uit de cynodonten hadden zich echter de eerste zoogdieren ontwikkeld.

Bienotherium werd ongeveer een meter lang en was daarmee zelfs een van de grootste Cynodonten.

Cynognathus Assemblage Zone De fossiele resten van een tweetal type cynodonten zijn gevonden in de Cynognathus Assemblage Zone.

De Galesauridae vormen samen met de Eucynodontia de Epicynodontia, een subgroep die alle Triassische cynodonten omvat.

De Tritylodontidae omvat kleine tot middelgrote, zeer gespecialiseerde en sterk zoogdierachtige herbivore cynodonten.

Er zijn aanwijzingen bij primitievere cynodonten zoals Thrinaxodon dat ze snorharen hadden.

Pas na verdere bestudering van het kaakgewricht bleek dat Oligokyphus een cynodont was: bij zoogdieren bestaat het kaakgewricht uit één stuk bot, terwijl dit gewricht bij cynodonten nog uit meerdere botdelen bestaat.

Uiteindelijk stierven in het Laat- Trias wellicht bijna alle synapsiden uit (behalve de zoogdieren en de cynodonten ), mogelijk doordat de concurrentiestrijd met de dinosauriërs zoals Coelophysis te sterk was.

Net als bij de hedendaagse krokodilachtigen bevonden de poten zich langs het lichaam, in tegenstelling tot bij de latere therapsiden als de cynodonten waarbij de poten zich onder het lichaam bevonden.