Decentralisaties

Vandaag debateert de Kamer met minister Plasterk (coördinerend bewindspersoon decentralisaties) over de voortgang van de decentralisaties zorg, jeugd en werk.

Maar, zoals bij zoveel decentralisaties, was het óók een bezuinigingsoperatie.

Yesilgöz spreekt van „hervormingen” in plaats van bezuinigingen en vindt dat er „zeker ook mooie kanten zaten” aan de decentralisaties.

Na jaren van decentralisaties en (verkapte) bezuinigingen lopen veel lokale besturen financieel op hun tandvlees.

Sinds de decentralisaties in het sociale domein komen die kosten voor rekening van gemeenten.

De nettolasten bedroegen bij start van de decentralisaties 18 miljard euro; nu dus 22,7 miljard.

Een deel van de decentralisaties worden uitgevoerd in gemeenschappelijke regelingen die al zo groot zijn dat ze een herindeling niet rechtvaardigen.

Gemeenten moeten de komende kabinetsperiode niet belast worden met ‘met aanvullende decentralisaties of nieuwe spelregels voor de taken die al gedecentraliseerd zijn of nog worden’.

Gemeenten waren zelf aan het begin enthousiast over de decentralisaties, met als idee dat mensen meer zorg in hun buurt konden krijgen, zegt Bergmann.

Gemeenten zijn sinds de decentralisaties in het sociaal domein vanaf 2015 verantwoordelijk voor het voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld.

Het keukentafelgesprek, dat bij gemeenten vanaf het begin van de decentralisaties bijna gold als panacee, moet er in Nijmegen aan geloven.

Wettelijke uitgangspunten moeten inderdaad altijd leidend zijn, maar juist bij decentralisaties moet je die wettelijke uitgangspunten juist zo minimaal mogelijk opstellen.

En natuurlijk, boter bij de vis bij decentralisaties, een fatsoenlijke kosten-baten-analyse door een gezamenlijk opdrachtgeverschap van kabinet en VNG aan meerdere onderzoeksbureaus.

Ik maak me daar soms zorgen over, bijvoorbeeld over de dienstverlening na de decentralisaties.

In de online-uitzending van maandagmiddag lichtte Kromhout het vorige week verschenen kritische SCP-rapport over vijf jaar decentralisaties Wmo 2015, Jeugdwet en Participatiewet toe.

Maar van dat laatste is weinig terechtgekomen, concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een vernietigende evaluatie van al die decentralisaties.

Wat wordt bedoeld, is dat de decentralisaties van met name de taken in het sociaal domein gemeenten opzadelen met gigantische tekorten.

Op enkele beleidsterreinen bleef samenwerking overigens geboden: veiligheid, publieke gezondheid, de recente decentralisaties, en vergunningverlening en handhaving (regionale uitvoeringsdiensten).

Aan de andere kant; gemeenten hebben zich met graagte op laten zadelen met de decentralisaties en transities.

Aan zulke praktijken moesten de decentralisaties een einde maken.