Erkers

Aan de zijgevel van het gebouw zijn erkers met daarboven een veranda.

Daarboven bevinden zich twee erkers en drie balkons.

Daarnaast waren er vrije erkers die alleen vanaf de muur te bereiken waren.

In uit de gevel springende erkers ("jharokha's") konden de jali's overdag met houten luiken afgesloten worden om de hitte buiten te houden, en 's nachts geopend worden om koele lucht binnen te laten.

Vanuit deze verdieping springen drie erkers naar buiten.

Zo werd bijvoorbeeld het lichthuis vernieuwd en de lichten in de erkers verwijderd.

Zulke erkers bevonden zich ook bij de wachthuizen Posthäuschen, Schaafjanshäuschen, Krahborn en op de Adalbertsstift, alsook de wachthuizen die niet direct bij een poort lagen.

Zulke vrije erkers zijn deels in oorkonden genoemd, deels doordat doorgangen in de tijd van historisch onderzoek nog bestonden als restanten van de stadsmuur.

Deze vroeg 20-eeuwse stroming in de Nederlandse architectuur kenmerkt zich door expressief gebruik van baksteen, uitspringende hoeken en erkers, decoratieve details en warm kleurgebruik in het interieur.

Een inspiratieloos ontwerp (doe maar iets jaren 30) met erkers waardoor de verliesoppervlakte enorm toeneemt in verhouding met de volume is niet zo slim.

Of door huizen uit te rusten met daken vol mos of andere begroeiing – wat geluid absorbeert – of balkons, erkers en loggia’s – wat geluid verstrooit.

De havenplaats en het belangrijkste stadje op het eiland, Saint Helier, bestaat uit negentiende-eeuwse gebouwen, Britse rijtjeshuizen met ronde erkers en nieuwbouw condominiums met grote balkons die uitzien over de baai.

Ook de huizen zien er op slag anders uit, blokachtig van vorm, gekenmerkt door gladde wanden zonder erkers of topgevels, met ‘zuidelijke’ platte daken in plaats van ‘noordelijke’ schuine, met andere luiken en vooral héél andere balkons.

Grappig genoeg is het Rietveld-Schröder huis ook uit de jaren 30. Maar anders dan de bekende tochtpaleizen met hun erkers, glas in lood en enkel glas oogt dat nog steeds modern.

Bij aankomst gaf hij me een kalme rondleiding door zijn ouderlijk huis, een vrijstaande jarendertigwoning met erkers, een koele vestibule, drie slaapkamers en een enorme houten zolder.

Dat is niet aan de architectuur af te zien; met zijn natuurstenen straatgevels, glooiende bakstenen balkons en erkers oogt Leidsche Rijn Centrum rijk.

De opengewerkte balkons en loggia's sluiten aan bij de erkers in de Stadionbuurt, maar het is vooral de licht gevlekte steen in de gevel die een handreiking doet naar de architectuur van 1928.

Aan weerszijden van de smalle straatjes staan oude vakwerkhuizen met erkers, houtsnijwerk, zandstenen omlijstingen en fraaie versieringen.

De grondgebonden woningen in 2 lagen referen in materiaaltoepassing naar de andere delen van het ensemble, en hebben erkers aan de Greuns.

Het metselverband onder het raam, het muurtje op de stoep voor de gevel de vorm van de erkers zijn enkele zaken die identiek zijn aan bovenstaande foto.