Filippica

Vanzelf wordt het manifest dan een filippica tegen de godsdienst: in staat, onderwijs en openbaarheid.

De invloed van de filippica’s van Arjen Lubach op de verkiezingen laat zich moeilijk meten, maar was zeker aanwezig.

De ironie wil dat Mugabes voorganger Canaan Banana, die de filippica van de president van harte onderschreef, kort daarop werd veroordeeld wegens seksueel misbruik van zijn lijfwacht.

De vraag rijst: is deze meester van de filippica altijd zo laaiend?

Maar het is een column, een filippica, een schotschrift, een groteske voor mijn part, een geseculariseerde vervloeking (de auteur geeft het met de titel van deze en verschillende andere bundels zelf aan), het is geen essay.

De filippica tegen dit soort herboren behoudzucht is - zoals overigens zijn hele manier van redeneren - gevoed door het verlichtingsdenken, de theorieen van de Frankfurters (Adorno, Benjamin, Bloch) en het postmodernisme (Baudrillard, Lyotard).

Het laatste voorbeeld noemt Finkielkraut niet, maar hij had het wel kunnen meenemen in zijn cultuurkritische filippica.

MINNIE WORDT in A Diving Rock on the Hudson tot literair leven gewekt nadat Ira een hoer heeft bezocht en na zijn emotionele filippica tegen de artificiele 'nepjood' Leopold Bloom in Ulysses van James Joyce.

Als het nu alleen de omstreden politica Yvette Lont was, die hiv-genezing door gebed als reële mogelijkheid aanprijst, dan was haar filippica tegen haar bestrijders iets om je schouders over op te halen.

Die filippica faalde echter op één doorslaggevend punt: Debray had een alternatief.

Opheffer In zijn column ‘Uitgevers zijn dom’ van 2 april jl. poneert uw columnist Opheffer een aantal insinuerende filippica’s wat betreft de zogenoemde ‘allochtone’ auteurs, die zichzelf als zodanig zouden afficheren.

Deze filippica's zouden hem overigens het leven kosten.

De Romeinse redenaar Cicero noemde zijn veertien redevoeringen tegen Marcus Antonius Philippicae Orationes (44 v.Chr.). Deze filippica's zouden hem overigens het leven kosten.

Een filippica is een hevige strafrede, gericht tegen iets of iemand.

Het Nederlandse literaire tijdschrift Raster wijdde in 2005 een themanummer aan de filippica en aan tegenhanger ervan, de lofrede (Raster 109).