Gnostische

Het ter beschikking krijgen van een aanzienlijk aantal authentiek gnostische geschriften maakte het mogelijk om gnostische opvattingen en waarden in de eerste eeuwen na Chr. in een veel breder kader te bestuderen.

Een gnostische geloofsbelijdenis zou altijd persoonlijk zijn, nooit die van een gnostische kerk.

Sethiaanse gnostische teksten De Sethianen waren een gnostische groep die aanvankelijk de bijbelse Seth vereerden als messiaanse figuur, maar later Jezus als een reïncarnatie van Seth gingen beschouwen.

Vanaf de tweede eeuw presenteerde deze leer zich in een aantal gnostische systemen, maar aangezien deze verschillende gnostische stelsels toch grondtrekken gemeen hadden, kan er van de gnostiek gesproken worden.

Maria Magdalena in gnostische geschriften, inclusief de literatuur van het manicheïsme.

Westerse geleerden ontwaren hierin een gnostische (of beter: ) invloed op de jonge islam: de man die aan het kruis stierf, stierf slechts in schijn, had een schijnlichaam of was iemand waarvan de soldaten ten onrechte dachten dat het Jezus was.

Daarnaast bestonden in de keizertijd magische edelstenen en amuletten, die soms beschouwd worden als gnostisch, maar waarvan de gnostische oorsprong vaak onduidelijk is en betwijfeld wordt.

Daarnaast kan het verhaal niet geplaatst worden in de bekende gnostische mythologische systemen.

De apostelen hebben vijf vragen aan Jezus die essentieel zijn voor het gnostische geloof.

De auteurs zijn onbekend; de auteur van het gnostische deel moet dit deel hebben ingevoegd in de Klein-Aziatische episoden.

De gnostische evangeliën zeggen niets daarover.

De opvatting van een boosaardige demiurg die opzettelijk een wereld van kwaad schept volgens sommige gnostische stromingen ontbreekt in het hermetisme.

De totstandkoming van de tekst van alle gnostische evangeliën is ook op een tijdstip dat later is dan de Bijbelse evangeliën.

Dit element wordt zowel in hermetische als gnostische teksten vaak benadrukt.

Dit ruimtelijke aspect met personificatie wordt belangrijk binnen gnostische religies.

Een andere leerling van Quispel, Roelof van den Broek, wees erop dat de overeenkomsten met het gnostische godsbeeld vooral betrekking hebben op beelden en voorstellingen maar niet op de religieuze essentie.

Er is debat of dit tekstdeel een oorspronkelijk christelijke tekst was dan wel een niet-christelijke en ook niet-gnostische oorsprong heeft.

Er zijn delen van de tekst waarin geen gnostische invloeden aantoonbaar zijn.

Er zijn ook onderzoekers die gezien de grote onderlinge verschillen in gnostische opvattingen en geschriften van opvatting zijn dat termen als gnostiek niet meer gehanteerd zouden moeten worden.

Gewrichtszin en vibratiegevoel worden ook tot de gnostische sensibiliteit gerekend.