Hakama

De armere beoefenaars waren voor het maken van hun hakama's echter aangewezen op minderwaardige materialen.

Bij de DAF (Dutch Aikikai Foundation) mag de Hakama vanaf de 3e Kyu gedragen worden.

De gebruikelijke kleding is judo –of aikidopak en vanaf 1e dan-graad ook in traditionele Japanse hakama.

Toen deze situatie na de oorlog nog verergerde werd als een tijdelijke maatregel aangenomen dat het voorlopig toegestaan was aikido te beoefenen zonder hakama totdat de Budoka de graad van shodan bereikte (eerste graad zwarte Obi).

In de hakama bevinden zich zeven vouwen.

Het witte trainingspak werd toen gezien als onderkleding, waarboven uit beleefdheid een hakama werd gedragen.

In de hakama bevinden zich zeven vouwen, vijf aan de voorzijde en twee aan de achterzijde.

De hakama is een traditioneel kledingstuk, dat over de eigenlijke witte broek van het pak wordt gedragen.

De huidige meest voorkomende hakama is die die oorspronkelijk door de samoerai werd gedragen en diende vooral om de benen van de ruiter te beschermen tijdens het paardrijden.

Pas na de oorlog toen Japan zich in een economische crisis bevond werd het toegestaan de les bij te wonen zonder de hakama.

Soms wordt de hakama vanaf de eerste les gedragen, soms enkel vanaf de graad van shodan en soms ergens ertussenin, eventueel ook nog afhankelijk van het feit of de aikidoka een man of vrouw is.