Hermeneutiek

In de filosofie is een vakgebied ontstaan dat zich alleen maar bezighoudt met interpretatie: de hermeneutiek.

Gereformeerde hermeneutiek gaat in op hoe men de Bijbel, Gods Woord, moet verstaan.

Hermeneutiek is de manier waarop Socrates te werk gaat, maieutiek is wat hij probeert te bereiken.

Het bezwaar tegen de methodisch-wetenschappelijke bewerking daarvan, zoals de hermeneutiek beoogt, kan leiden tot een uitsluitend exacte wetenschapsbeoefening met geoperationaliseerde begrippen en hypotheses.

Hermeneutiek is ook van belang omdat men teksten niet altijd letterlijk wil of kan nemen.

Terwijl exegese zich hoofdzakelijk richt op de analyse van teksten, richt hermeneutiek zich meer op de principes en methoden van interpretatie.

Daaraan gekoppeld is de zienswijze dat de hermeneutiek de wetenschap is die ons laat zien dat aan de Bijbel als document uit het verleden in nieuwe contexten steeds weer nieuwe betekenissen kunnen en moeten worden toegekend.

De auteur is docent Bijbelse theologie en hermeneutiek aan het Hersteld Hervormd Seminarie.

De eerste notitie gaat over de leer van de doop, de Heilige Geest, de kerk en het heilig avondmaal; de tweede over hermeneutiek (het verstaan van de Schrift en de toepassing van Bijbelse voorschriften in deze tijd).

Die methode, die ook wel onder de naam hermeneutiek bekend staat, wijkt van het positivisme af op twee manieren.

Een van de samenstellers van het boek is dr. Arie Zwiep, docent Hermeneutiek en Nieuwe Testament aan de Vrije Universiteit.

Hendrikse heeft geen kennis genomen van de sprankelende ontwikkelingen in de godsdienstwijsbegeerte (Plantinga, Wolterstorff, Van Woudenberg) noch van de terechte kritiek op de al te zweverige hermeneutiek van Gadamer (Donald Davidson).

Voor de hermeneutiek en fenomenologie is er nog wel wat ruimte.

Het huidige deconstructiedenken, onze contemporaine interpretatiecultus en de moderne hermeneutiek hebben echter dit ideaal van eenduidigheid en ondubbelzinnige waarheid al lang weerlegd.

Niks mis mee, ware het niet dat daarop de afschaffing van de vakken hermeneutiek en de fenomenologie volgde, nochtans wezenlijk voor de reflecterende aard van de filosofie.

Ze studeerde vooral hermeneutiek, de leer van het interpreteren.

De portee van dit alles is dat “de esthetica moet opgaan in de hermeneutiek” (163), omdat ook in kunst de uitbeelding van waarheid aan de orde is.

Een van hen stuurde mij een door hem geschreven boeiend essay toe waarin hij het verschil uitlegde tussen exegese en hermeneutiek.

Hier manifesteert Gadamers hermeneutiek zich als een derde weg tussen idealisme en objectiviteit; we moeten “de zakelijkheid van taal niet langer met de objectiviteit van de wetenschap verwarren” (430).

Ook dat was een zaak van hermeneutiek: vormgeving van het Evangelie.