Hoofdelingen

Globaal bestond de Schieringer partij uit de stad Groningen en de kleinere hoofdelingen, terwijl de meeste overige steden en de machtige hoofdelingen in het oosten en westen van Friesland de Vetkopers vormden.

Hadden de leden, hoofdelingen genaamd, zich uit de boerenstand omhooggewerkt of vormden ze vanouds een gesloten stand?

De Postjeswetering op haar beurt dankt haar naam aan de vele bruggetjes en planken die vroeger over het water lagen om de hooiwagens te laten passeren en die postjes of ook wel hoofdelingen heten.

De Vetkopers durfden het leven van hun gevangengenomen hoofdelingen niet in gevaar te brengen.

Rond 1400 werden de steenhuizen van de hoofdelingen Oomke en Poppe Snelghers die in het stadje waren gelegen door de Groningers verwoest.

De Longobarden werden niet langer geleid door een aantal hoofdelingen, maar werden nu geregeerd door één koning.

De anarchie op het Friese platteland, waarbij hoofdelingen elkaar betwisten — wat vaak op zee werd voortgezet met Victualiënbroeders en andere piraten — was niet bevorderlijk voor de handel en scheepvaart.

De Friese hoofdelingen, die Störtebeker tot dusver hadden beschermd, besloten na de nederlaag op de Eems, geen onderdak meer te bieden aan Störtebeker.

De hoofdelingen van Oldersum traden in de 13e eeuw op als beschermheren van het klooster.

De Ter Borghs waren gedurende de 15e en het begin van de 16e eeuw hoofdelingen en rechters.

Deze bracht een beslissend einde aan het tijdperk van de hoofdelingen in Oost-Friesland.

Later werden hier ook diverse stinsen en binnenstadskastelen gebouwd voor de lokale adel en hoofdelingen (een voorbeeld is de nog bestaande Epemastate ).

Rond 1350 kwamen enkele families van hoofdelingen in Oost-Friesland aan de macht, waaronder de familie Cirksena.

Toen het grafelijk gezag in Friesland eindigde en het tijdperk van de Friese vrijheid aanving, kregen deze hoofdelingen geleidelijk aan steeds meer macht.

Bij vetes tussen de Oost-Friese hoofdelingen liep Widzel tom Brok met zijn mannen in 1399 bij Detern in een hinderlaag.

Deze omwenteling bracht enkele Leeuwarder hoofdelingen ertoe zich voor hulp tot Bocka Harinxma en de Hottinga's van Workum te wenden.

Een aantal Friese hoofdelingen weigerde dit te aanvaarden en kwam opnieuw in opstand tegen het Saksische gezag.

Hij had niet veel moeite om steun te vinden onder de hoofdelingen want er was veel weerstand tegen Ocko, en Focko had zijn zoons en dochters bovendien allemaal strategische huwelijken met belangrijke hoofdelingenfamilies laten sluiten.

In de verdragen uit 1391 en 1420 wordt Campo in Berum genoemd als een van de leidende hoofdelingen van het Reiderland.

Wetsinge viel onder de hoofdelingen uit het geslacht Onsta, die ten noordoosten van Wetsinge de Onstaborg bouwden (gesloopt in 1801).