Ijsplaat

Onderzoekers hebben ontdekt dat de smelt van de ene ijsplaat een aangrenzende ijsplaat kan laten wegkwijnen.

Het onderzoeksstation op de Brunt-ijsplaat – Halley VI genoemd – werd in 2017 al eens verhuisd vanwege scheurvorming in de ijsplaat.

De gehavende ijsplaat is namelijk de meest noordelijke, resterende grote ijsplaat en daardoor onderhevig aan de warmste temperaturen.

De ijsplaat heeft een belangrijke functie: zo voorkomt de ijsplaat dat ijs van het land de zee instroomt.

De onderzoekers gaan een kijkje nemen bij twee in 1995 ingestorte ijsplaten: de Prince Gustav Channel-ijsplaat en ernaast gelegen Larsen A-ijsplaat.

De scherpe randen van de ijsberg die nu voor de Larsen C-ijsplaat dobbert, wijzen erop dat deze eveneens – maar dan veel recenter – van de ijsplaat is losgekomen.

Sommige onderzoekers verwachten dat het verlies van de ijsberg leidt tot het compleet uiteenvallen van de ijsplaat – een scenario dat zich eerder bij de naburige Larsen B-ijsplaat voltrok.

De ijsplaat werkt als een soort kurk en houdt de gletsjer tegen.

Deze ijsberg – A74 genaamd – is inmiddels van de Brunt-ijsplaat vandaan gedreven en bevindt zich momenteel in de Weddellzee.

Dit betekent dat er dus met name ijs smelt in breuken, scheuren en spleten in de ijsplaat.

Een Brunt-ijsplaat, aan de noordwestkust van Antarctica.

En wanneer die de rand van de ijsplaat – of elkaar – ontmoeten, kunnen behoorlijke stukken ijs loskomen.

Verkeer bij Engelen rijdt zo'n twintig kilometer per uur, omdat er een grote ijsplaat ligt van ongeveer een kilometer lang.

Wel kan het afkalven van zo’n groot stuk ijs gevolgen hebben voor het resterende deel van de ijsplaat.

Daarbij braken ijsblokken af van de rand van de Totten-gletsjer en de Glenzer-ijsplaat.

De Conger-ijsplaat was volgens Walker sinds het midden van de jaren 2000 aan het krimpen, maar slechts geleidelijk.

De ijsplaat heeft het al decennia op rij moeilijk; satellietbeelden onthullen dat deze de laatste tientallen jaren flink kleiner is geworden.

Het begon allemaal zo rond 12 maart; de ijsplaat baarde toen een flinke ijsberg die de naam C-37 kreeg.

Het werd niet kleiner en de vorm veranderde niet – zelfs niet toen grote ijsbergen die door het uiteenvallen van de ijsplaat waren ontstaan er tegenaan botsten.

In de voorbije twintig jaar hebben wetenschappers met satellietbeelden kunnen volgen hoe de ijsplaat terugloopt naarmate de aarde opwarmt.