Illusieloze in een zin

Enkelen van ons bezochten het illusieloze industriestadje Le Creusot, dat nu eenmaal in de buurt ligt, om vast te stellen dat de Fransen het in de vakantiemaand collectief verlaten hadden, in de plaatselijke Carrefour kon je een kanon afschieten.

Ook in De luiheid uitgesteld gaat het om vermorste vrije tijd door een op zichzelf gerichte, illusieloze adolescent, al is er nog geen sprake van werk dat hij, zoals Frits van Egters, om den brode moet uitvoeren.

Hij trof me precies daar waar ik een zwak voor hem had: intellect gekoppeld aan bescheidenheid, snelheid van redeneren in combinatie met een illusieloze kijk op de dingen.

Uiteindelijk blijken er waarheden te zijn die zelfs een illusieloze niet aankan.

Aan dat illusieloze realisme ontleent de pessimist zijn morele superioriteit.

Dan klinken eindelijk de eerste 278 maten van de finale met een Bruckner die nog niemand kende, een illusieloze intellectueel die de bestanddelen van zijn jargon, tot nu toe een romantisch idioom, tot klein inferno heeft herschikt.

Het gaat de Compsons allang niet meer naar den vleze, vader is een illusieloze nihilist, moeder klaagt de hele dag, zoon Benjy is achterlijk, zoon Quentin is een neurotische slimmerik die zelfmoord pleegt, en dochter Caddy loopt weg.

Joseph Brodsky’s nihilistische, illusieloze mens, zo zegt Abeling, loopt niet alleen in Oost-Europa rond, als produkt van de ineenstorting van een niet meer geloofwaardig systeem aldaar.

Maar hoe werkt dat als je metaforen zoekt voor het illusieloze?

Het verhaal: direct belanden we, bij het openen van het boek, in ons huidig tijdgewricht, om precies te zijn in het illusieloze bestaan van de vertegenwoordiger in kantoormachines Teun.