Kwelderwal

In de periode tot ongeveer 1200 na Chr. ontstond een kwelderwal die liep vanaf Wierhuizen via Pieterburen en Westernieland tot aan een kwelderwal bij Den Andel.

De plaatsnaam verwijst dat langs een oever/rand (rijp) is gelegen van een oud water, het lag zo op een kwelderwal.

De terp werd enkele eeuwen voor de christelijke jaartelling opgeworpen op een kwelderwal.

In de loop van de 13e en de 14e eeuw was de noordelijke kwelderwal aangegroeid tot waar nu Uithuizermeeden ligt.

Langs de hele Fries-Groningse kust vormde zich een brede zanderige kwelderwal.

Al aan het begin van de jaartelling lag er op deze plek al een terp, op een kwelderwal aan een uitloper van de Middelsee.

Hijum is een terpdorp dat in de vroege Middeleeuwen is ontstaan op een kwelderwal nabij de monding van de Boarn.

De naam Breede is afgeleid van Breede Ae; het dorp is ontstaan op een hoge plaats op een kwelderwal.

De kwelderwal is een hogergelegen deel van de kwelder, waar bij overstromingen vaak grover materiaal werd afgezet.

Deze dijk lag voor een groot deel op een oude noord-zuid verlopende kwelderwal.

Het ontstaan van het dorp, door de aanleg van een terp op deze kwelderwal, zal ongeveer in de achtste eeuw hebben plaatsgevonden.

Holwierde wordt bewoond vanaf de vroege middeleeuwen op een hoger gelegen kwelderwal en werd voor het eerst genoemd in 1247.

Inderdaad laat de bodemkaart zien dat zich hier mogelijk een oude geul bevond, die het lagere gebied achter de kwelderwal van Zeerijp met de kust verbond.

Waarschijnlijk is de oudste vorm Kimminge; misschien was dit de naam van de slenk die ten noorden van en langs de kwelderwal bij Tzum stroomde.