Leenhof

De heerlijkheid Lede was de belangrijkste en werd voor twee derden in leen gehouden van het grafelijk leenhof ten Steen van Aalst en voor een derde van het leenhof van Oordegem.

De kapel bevindt zich in de buurt Leenhof en ligt ten zuidoosten van Kasteel Schaesberg en ten noordoosten van Hoeve Leenhof.

Kessenich gold enkel voor het Brabantse leenhof als feudum tam masculinum quam femininum (leen erfelijk in mannelijke óf vrouwelijke bloedlijn), voor het Gulikse leenhof was het daarentegen een manleen.

Hij was onder meer "schout Land van Wittem, schout heerlijkheid Eys, stadhouder en leenman leenhof Eys, schout bank van Einrade, secretaris hoofdbank van Mechelen en bank van Epen en griffier leenhof van Wittem".

Aan de overzijde van de Provinciale weg N276 ligt hoeve "de Horst", een rond het jaar 1400 gebouwd Gelders leenhof.

De eerstgeboren erfgenaam kon de heerlijkheid evenwel behouden, door een procedure van "leenhulde" te volbrengen aan het soevereine leenhof.

De naam verwijst naar de 15de-eeuwse familie van Calsterbroek van een gelijknamig leenhof.

De stadhouder der lenen was voorzitter van het leenhof van het land.

Die dorpen stonden onder het gezag van het Leenhof van Dendermonde en van haar Hoofdschepenbank, de schakel tussen het dorpsbestuur en de overheid van het land.

Door het Leenhof van Brabant werden beleningen geregistreerd, voornamelijk van leengoederen in de Meierij van 's-Hertogenbosch.

Feit is dat het huis van Spaubeek in een latere periode op zichzelf leenroerig blijkt te zijn aan het landsheerlijk leenhof van Valkenburg.

Het landschap is sterk gewijzigd door steenkoolmijnen en verstedelijking, maar enkele hellingbossen zijn nog aanwezig langs de beek, en ten noorden van de wijk Leenhof.

In oude cijnsboeken van de Raad- en Leenhof te Brussel werd al melding gemaakt van "De hoeve van Gorop" groot 111 bunders en als leengoed uitgegeven door de hertogen van Brabant.

Toen hem door de griffier van het leenhof gevraagd werd hoe hij de foltering zou uitvoeren, verklaarde de beul hautain dat hij reeds 34 jaar praktijk had en dat hij zijn stiel kende.

De processen hebben gespeeld voor de schepenbank Slenaken, het leenhof van Gronsveld, het Rijkskamergerecht te Wetzlar en de graaf van Gronsveld.

Het ontstaan van dit leenhof is interessant, want het was vanouds verbonden aan de heerlijkheid Schinnen.

Ondanks het protest van Maria-Dorothea besliste het leenhof van Brabant te Brussel dat Geleen als heerlijkheid te Valkenburg en als graafschap te Brussel moest worden verheven.

Van het leenhof van Kortrijk hingen op (toenmalig) Izegems grondgebied twee belangrijke lenen af: het hof van Izegem die de dorpsheerlijkheid bevatte en de belangrijkste was, en Wallemote.

Deze nieuwe heerlijkheid werd een Brabants leen, dat voor het leenhof van Brabant te Brussel moest worden verheven.

Memorie van de rentmeester bestemd voor de Rekenkamer te Brussel omtrent zijn proces tegen Jhr.Johan Hoen van Cartils voor het leenhof van Valkenburg. 1625, minuut 1 stuk Bastaardgoederen 39.