Mahlers

De Nederlandse dirigent Willem Mengelberg draaide dat in de jaren ‘10 van de vorige eeuw (na Mahlers overlijden) weer om en kreeg daarbij steun van Mahlers weduwe Alma.

Ook Mahlers sexualiteit en zijn fysieke relatie met zijn echtgenote Anna Mahler-Schindler komen uitvoerig aan bod en wordt ons een uitgebreid zicht op Mahlers pathologie niet onthouden.

Aan hem de eer om her en der in Mahlers verstrikt geraakte instrumentgroepen weer wat transparantie en glans terug te geven.

Mahlers normaal zo transparante klankwereld is ver weg, en hoewel het orkest hard werkt, krijgen tonen in al het geweld weinig glans.

Na Mahlers symfonische vuur waren de twee vrouwen van voor de pauze naar de achtergrond verdwenen.

Maar de vraag wordt dan wel: als Mahlers te dichtbij komen, hoe verhoud je je dan emotioneel tot de grenadiers of de elven uit de ballades en liederen van Schubert, Schumann en Loewe, die hij wel uitvoerde?

Maar na Mahlers was de zaal om en volgde met het extatische applaus het gevoel getuige te zijn geweest van een historische avond.

Vrijdag leidde de 26-jarige Fin Klaus Mäkelä met een overrompelende uitvoering van Mahlers zijn eerste concert als aanstormend chef-dirigent van het Concertgebouworkest.

Aan het begin van het concert van donderdagavond wordt een korte toespraak en een minuut stilte gehouden, waarop het orkest het Adagietto uit Mahlers Vijfde symfonie speelt.

Deze is een eerbetoon aan de enorme verbeeldingskracht van Mahlers genie.

Een opvoering van Mahlers werk had hij nooit bijgewoond.

Mahlers vader was een tirannieke persoonlijkheid geweest die zijn echtgenote, Gustavs moeder, mishandelde.

In Anna Mahlers vroege leven ontmoette zij vele vrienden van haar moeder, veelal belangrijke artistieke personen in de muziek, de beeldende kunst en de literatuur.

Als hij weg is, kan Gatti misschien terugkeren om zijn verrukkelijke Mahlers weer ten gehore te brengen.

Nu zet zij teksten uit haar boek af tegen Mahlers muziek in een onderzoek naar troost.

De gestruikelde Bernard Haitink krabbelde na een onvergetelijke uitvoering van Mahlers Negende symfonie in Amsterdam gelukkig snel weer overeind.

In 1995 volgde een tweede editie, waaraan de liefhebbers nu nog terugdenken om – bijvoorbeeld – de legendarische uitvoeringen van Mahlers liederen door bariton Thomas Hampson.

Omdat ikzelf Haitinks werkelijk verbluffend aangrijpende interpretatie van Mahlers laatste symfonie een dag ervóór al had bijgewoond, was ik die vrijdag niet in het Concertgebouw.

Dat heb ik bij andere voltooiingen (Mahlers Tiende, Bruckners Negende, Bergs 'Lulu', Puccini's 'Turandot') nooit.

Het koppelt Mahlers Eerste symfonie aan klezmermuziek.