Mandement

Een bron van onmin vormde het mandement (herderlijk schrijven) dat de Nederlandse bisschoppen in 1954 publiceerden.

Binnen de katholieke gemeenschap betekende het mandement uiteindelijk het einde van de liberaal-katholieken.

De verhoudingen tussen PvdA en KVP verslechterden door het Mandement, maar tot een breuk tussen beide regeringspartijen kwam het niet.

In de jaren die op het mandement volgden, zijn de fundamenten gelegd voor de roerige vernieuwingsbeweging die katholiek Nederland in de tweede helft van de jaren zestig heeft meegemaakt.

Groen van Prinsterer van het Reveil en het Bisschoppelijk Mandement van 1868 waren het zowaar roerend met elkaar eens!

Onder anderen werd de latere deken van Alkmaar, de mij in zijn emeritaat dierbaar geworden Jan Kraakman, gevraagd mee te werken aan een nieuw Mandement voor de katholieken, dat na allerlei moeilijkheden in mei 1954 verscheen.

Het Mandement had vooral een averechts effect, omdat men het als belerend en krampachtig ervoer en zich gehinderd voelde in zijn keuzevrijheid.

Het mandement lokte scherpe reacties uit van Vlaamsgezinde katholieken en vormde het begin van een lange strijd ( Leuven Vlaams ), die leidde tot de overheveling van de Franstalige afdeling van de KUL naar Wallonië.

Ontvangst De KAB ( Katholieke Arbeidersbeweging ) en het CNV reageerden instemmend op het Mandement.

Een bisschoppelijk mandement van 16 mei 1943 ging sterk in tegen de wegvoering en gedwongen tewerkstelling van Nederlanders in het buitenland.

Het Mandement van 1954 ging Stokman te ver in zijn stellingname tegen de socialisten.

In een Mandement van de Nederlandse bisschoppen uit 1868 werd niet-katholiek onderwijs aangeduid als een gevaar voor de rooms-katholieke jeugd.