Ninianus

In het zuidoostelijke deel van de crypte bevindt zich een lage stenen muur, die daar is aangebracht aan het eind van de 19e eeuw, om de fundamenten van de Candida Casa te markeren, de kerk van Sint-Ninianus.

Aan het eind van de 19e eeuw herstelde de derde markies van Bute het schip en de crypte van de kathedraal en deed in 1889 opgravingen naar de eerdere kerk van Sint-Ninianus.

Ander historisch werk omvat een genealogie van de Engelse koningen (Genealogia regum Anglorum) en biografieën van de heilige Ninianus en van Edward de Belijder (Vita S. Eduardi Confessoris).

Bisschop Ninianus wordt beschouwd als de eerste christelijke missionaris in Schotland; hij bekeerde tegen het einde van de vierde eeuw de Kelten op grote schaal tot het christendom.

In 1822 werd een nieuwe parochiekerk gewijd aan Sint-Ninianus gebouwd met 800 zitplaatsen.

In deze crypte bevindt zich vermoedelijk de uit rotsen uitgehakte tombe van Sint-Ninianus.

Op de plaats van de oostvleugel van het oorspronkelijke klooster staat de parochiekerk gewijd aan Sint-Ninianus, die gebouwd werd in 1822.

De crypte was voorzien van twee trappen zodat de pelgrims via de ene trap de crypte konden binnengaan om de schrijn van Sint-Ninianus te bezoeken en via de andere trap de crypte konden verlaten.

Mede dankzij de schrijn van Sint-Ninianus trok Whithorn vele pelgrims.