Particularisme in een zin

Die bevestiging van monarchale trouw, maar vooral de aanroeping van het vaderland in een land dat voorgoed in het gewestelijk particularisme gedompeld had geleken, verontrustte de Conferentie.

Ze ontkende overigens niet dat joden historisch een etnische diversiteit vormen, maar verweet Sand vooral zijn "universalisme", waar zij het joodse particularisme centraal stelt.

Dat is het doel: elke vorm van particularisme overstijgen en openstaan voor de universaliteit van de verlossing, want God wil allen redden.

Zo'n geheel wekt van oudsher particularisme op (opkomen voor eigen belangen) en zachte regulering (het gedogen).

Dit romantisch particularisme dat aan elk volk een soort collectieve ziel, een toeschrijft, zo betoogt Finkielkraut, herbergt een totalitaire kern die voor het eerst in de Frans-Duitse oorlog van 1870 zichtbaar werd.

Vlaanderen zal psychologisch uiteenvallen: het oude Graafschap Vlaanderen, het groothertogdom Antwerpen, en enkel heerlijkheden zoals het Land van Loon en de Kempen elk met hun dialecten en provincialistisch particularisme.

Dit kan leiden tot de creatie van een nieuwe ethiek die balanceert tussen principes van individualiteit en gemeenschap, verschil en gelijkheid, particularisme en universalisme (Best & Kellner, 2001).

Uiteindelijk ging ook dit rijk, dat was opgedeeld in meer dan 40 provincies ten onder aan particularisme.

Zo heeft het gouden particularisme zijn keerzijde in het onderwijs, met name in de zorgwekkende omvang van het verschijnsel van de LOM-scholen en de zwarte scholen.

Particularisme is de exclusieve wijding aan een groep van eigen interesse.

De Landen van Overmaas kenden in de 17e en 18e eeuw echter een groot particularisme, waarbij zij evenwel zelfstandig besluiten namen in hun eigen Statenvergaderingen of in hun contacten met het Brabants regeringscentrum te Brussel.

Interne spanningen, de vroegtijdige dood van Rodenbach, het Vlaams particularisme en de tegenkanting en vervolging van vele colleges deden de Algemene Studentenbond verdwijnen.

Joos en de andere Oost-Vlamingen kozen de zijde van de Mont tegen wat ze niet helemaal ten onrechte beschouwden als het West-Vlaams particularisme.

De Joden begonnen te werken aan de spanning tussen het particularisme van hun stelling dat alleen Joden de Thora uit hoefden te voeren, en het universalisme van hun stelling dat de Thora universele waarheden bevatte.

Het debat tussen particularisme en universalisme vormt een hoofdthema van de (post)moderne filosofie en religiewetenschappen en is als thema ook in alle wereldgodsdiensten doorgedrongen.

Het zijn honderdvijftig bewogen jaren in de geschiedenis van de Lage Landen geweest, waarin de strijd tussen particularisme en centralisatie gepaard ging aan een strijd tussen autonomie en monarchie en telkens de laatste de boventoon haalde.

Historisch particularisme, universeel evolutionisme, multilineair evolutionisme en sociobiologie waren daarna elk een antwoord op de moeilijkheden van het idee van unilineaire evolutie.

Zover is het nooit gekomen: het particularisme bleek uiteindelijk sterker te zijn dan het streven naar unitarisme.