Plaggen

De heide die de mens heeft gecreëerd is ontstaan door overexploitatie van de zogenaamde ‘gemene gronden’: door plaggen te steken, door schapen te laten grazen die de bodem tot op de grond kaalvraten en door houtkap.

In plaats van plaggen is de toplaag zodanig omgewerkt, dat het blonde mineraalrijkere zand aan de oppervlakte is gekomen.

Het gaat niet om reconstructies, het zijn afgeleiden van de uitkijkposten uit 1624, die destijds van aarde, en mogelijk ook plaggen en wilgentenen, werden opgebouwd.

Naast plaggen werden ook materialen als karton en vodden geregeld gebruikt om gaten te dichten.

Vroeger loste Staatsbosbeheer dat op door te gaan plaggen en maaien om de stikstofneerslag te verwijderen?

Zo wil men nieuwe watergangen aanleggen en een deel van het terrein plaggen.

De opening van de apotheek werd echter overschaduwd door de vele NDP-plaggen.

Aangezien het meerdere jaren duurt vooraleer de knoopmieren op geplagde stukken opnieuw nesten bouwen, moet het plaggen beperkt blijven tot enkele vierkante meters.

Archeologisch onderzoek heeft aangetoond dat de plaats in de 1e eeuw n.Chr ontstond, toen een brede greppel en een eenvoudige muur van klei en plaggen werden aangelegd.

Bij handmatig werken is selectief plaggen mogelijk, maar meestal wordt gebruikgemaakt van machines en dan is dat nauwelijks het geval.

De groei was veel diverser, en vaak minder, want alleen het gebruik van dikke gestoken plaggen met voldoende zand eraan zorgden voor ophoging van de akker.

De werkzaamheden bestaan onder andere uit snoeien, plaggen, hooien, boompjes steken of zagen, poelen schoonmaken en sloten uitbaggeren.

Dit gebeurt onder andere door het machinaal of handmatig plaggen van de bodem tot op de oorspronkelijke zandboden waar nog kiemkrachtige heidezaden aanwezig zijn.

Om te voorkomen dat de weilanden en wegen zouden verdwijnen onder het stuivende zand werden de zandverstuivingen met plaggen en hei bedekt.

Onderzoek wijst uit dat de gebruikte plaggen zo'n 10 tot 15 centimeter dik en meer dan 30 bij 30 centimeter groot waren.

Plaggen kan manueel, maar is dan zeer zwaar, of machinaal, met aangepaste machines.

Tussen de plaggen werden bomen geplant.

Vanaf de jaren zestig begon de firma Beekman de houtskool in stalen retorten te branden, wat veel minder arbeidsintensief was: er waren geen plaggen meer nodig en het branden en afkoelen duurde drie dagen in plaats van drie weken.

Van Hest 1995, p. 3. Rond die tijd was beheer door maaien, snoeien, plaggen en kwaliteitsbewaking van het oppervlaktewater noodzakelijk gebleken om de kansen van grote stikstofminnende ruigteplanten te beknotten ten gunste van de vele gevoelige soorten.

Voor de bouw ervan zijn aarde, plaggen en 340.000 m³ krijtsteen opgestapeld.