Programmamuziek

Boyer schreef daarvoor voornamelijk programmamuziek of muziek met een centraal thema.

Tijdens de opleiding tot componist kreeg Nordgren allerlei muziekinvloeden te verwerken, die hij in dit werk combineerde, zonder dat het programmamuziek werd.

Voor veel van zijn werken moest Bax een toelichting geven of het inderdaad programmamuziek was of een abstract werk.

Hoe dan ook staat Schlegel hier, met zijn bekentenis tot de programmamuziek, tegenover de klassiek-romantische opvatting van instrumentale (orkest)muziek als �t�nend bewegter Form� (Hanslick).

Als componist was hij een vertegenwoordiger van de programmamuziek.

Deze zijn te omschrijven als programmamuziek waarin een verhaal ('gedicht') te horen is.

Het werk is een 'stuk pure symfonische muziek' en geen programmamuziek, zoals Stravinsky zelf aangaf.

In deze compositie doet Schönberg afstand van zijn Brahms-periode en stapt de programmamuziek van Wagner binnen.

Net als de Tsjechische componist Smetana in zijn 1ste strijkkwartet (Z mého života, ‘Uit mijn leven’, 1876 ) had gedaan, verbond Schönberg programmamuziek met kamermuziek.

Overigens kan de meeste programmamuziek ook als absolute muziek genoten worden: kennis van het programma is niet per se noodzakelijk om deze muziek te begrijpen en waarderen.

De componist was een leerling van Paul Hindemith aan de Yale University en heeft derhalve geen programmamuziek geschreven.

De term “tragische” verwijst niet naar een speciaal onderwerp, het is derhalve geen programmamuziek, de term moet gezien worden als een verwijzing naar het leven in algemene zin.

De toevoeging bij de titel ‘in drei Charakterbildern’ maakt het ook programmamuziek.

Ook de namen van de delen van de compositie moeten volgens de componist alleen maar een indicatie geven; het is niet de bedoeling geweest programmamuziek te schrijven.

Oorsprong De gedachte achter de dodecafonie werd door Schönberg als volgt omschreven: "Zwölf nur auf einander bezogene Töne", waarmee de componist een soort absolute muziek bedoelde, zonder referenties naar buitenmuzikale inhouden ( programmamuziek ).