Qanats in een zin

Het in 1979 gepubliceerde Les Qanats; une technique d’acquisition de l’eau van Henry Goblot was de eerste alomvattende verhandeling over ontstaan, constructie en verspreiding van qanats.

In bergachtige gebieden zijn er zelfs qanats van slechts enkele tientallen meters, terwijl een woestijnstad als Yazd in 1968 water betrok uit qanats met een lengte tussen dertig en vijfenveertig kilometer.

De komst van moderne watervoorzieningen en het vertrek van de lokale bevolking heeft ertoe geleid dat veel qanats opgedroogd zijn of slecht onderhouden.

In Iran werden qanats gebouwd in opdracht van grootgrondbezitters, kooplieden of machthebbers.

Voor hun broodnodige watervoorziening hebben de woestijnbewoners duizenden jaren geleden een ingewikkeld waterbronnensysteem ontworpen, dat bekendstaat als " qanats ".

Bij een aantal qanats is dit nadeel ondervangen.

Bij het onderhoud aan bestaande qanats worden tegenwoordig vaak mechanische werktuigen ingezet, voor onder meer graven en hijsen.

Daarnaast is er een drietal positieve neveneffecten bij het gebruik van qanats.

De waterkelders werden meest gevoed met neerslag, maar ook de Romeinse aquaducten en de Iraanse qanats bufferden vaak water in dergelijke reservoirs.

In de negende eeuw werd op verzoek van een gouverneur van de provincie Iran een verhandeling samengesteld over qanats door een groep van auteurs.

In onder meer Azerbeidzjan, Oman, Tunesië en Marokko wordt op aanzienlijke schaal onderhoud gepleegd aan bestaande qanats, meest van overheidswege.

In sommige islamitische landen kon een machthebber wel beoordeeld worden op het aantal qanats (naast moskeeën) dat onder zijn bewind werd voltooid.

Iran kent een groot aantal speciale wetten die met de qanats samenhangen.

Rond het jaar 1000 wijdde de Perzische wiskundige en ingenieur Al-Karaji een aantal hoofdstukken aan qanats in zijn werk Kitab inbat al-miyah al-khafiya (boek over de winning van verborgen waters).

Wel staat vast dat de qanat nergens zo belangrijk is als in Iran: van alle nog min of meer functionerende qanats bevindt 50-60% zich in dat land terwijl 35% aangelegd werd in twee landen waar directe Iraanse invloed aantoonbaar is: Afghanistan en Oman.