Rationalisme

Rationalisme versus empirisme Wat ten slotte de kennistheorie betreft, onderscheiden we in deze filosofische traditie twee grote stromingen: *het rationalisme met Descartes, Leibniz, Malebranche, Geulincx en Spinoza.

De postmodernen hebben terecht die vraag gesteld, en het nieuwe rationalisme, onder aanvoering van figuren als James Lindsey, Brett Weinstein etc. meent al te gemakkelijk af te kunnen rekenen met die denkers.

Rationalisme van buiten prikt daar doorheen.

Alsof de westerse cultuur het patent heeft op rationalisme.

Ik begrijp het wel, maar het getuigt van weinig rationalisme.

Narcistisch rationalisme dat zelf almachtig wil zijn en kwaadaardig is.

De 82 gestapelde woningen in de stijl van het Rationalisme of Berlagianisme, zijn allen Rijksmonumenten.

De voornaamste kritiek op het rationalisme is dat het vooral afstevent op dogmatische systemen die niet met de ervaring overeenkomen of heel vergezocht lijken te zijn.

De wens van het rationalisme om alle wetenschappen naar het wiskundig model te hervormen mislukte.

Dit leidde tot de verheerlijking van de menselijke rede en het rationalisme.

Paus Johannes Paulus II reageerde op dit dualisme in zijn 'Letter to Families' in 1994: "Het is typerend voor het rationalisme om een radicaal contrast te maken in de mens tussen geest en lichaam, tussen lichaam en geest.

Voor het rationalisme geldt, dat niet is in te zien hoe enkel en alleen door denken, door het manipuleren van begrippen, een wetenschap van onze ervaring kan worden opgebouwd.

Zo bleef de tegenstelling tussen verstand en waarneming behouden, die ook in het debat tussen het rationalisme en empirisme zo belangrijk was geweest.

Het rationalisme gaat uit van een logische opbouw van de werkelijkheid vanuit natuurwetten.

Het rationalisme is een wetenschappelijke methode die uitgaat van universele, algemene natuurwetten, die altijd geldig zijn (wetmatig) en van waaruit je individuele conclusies kunt trekken.

In veel schoolboeken en lesmethoden wordt de term rationalisme wel gepropageerd als synoniem voor de term Verlichtin (waarbij de geest ‘verlicht’ wordt), maar dat is enigszins misleidend en niet geheel juist.

Bauman schaart zich met zijn straffe interpretatie van het modernisme bij Adorno en Horkheimer, die in het rationalisme van de Verlichting ook de volle nadruk legden op de verharding van het denken en doen, en niet op de bevrijdende kant.

Dat begon in het Westen bij Descartes, bij het rationalisme.

De Franse filosoof en wiskundige René Descartes is een van de grootste denkers uit de traditie van het rationalisme.

Het gereformeerde rationalisme creëerde een bedding waarin intellect en onderzoek uitstekend konden gedijen.