Rationalisten

De LEF-mensen waren rationalisten die geloofden in de vooruitgang en die kunst en productie met elkaar wilden combineren.

De werkelijkheid bevat volgens rationalisten een inherente redelijke en logische structuur die vanwege dit feit ook direct door het verstand gelezen kan worden zonder enige tussenkomst van iets anders dan het denken zelf.

De christelijke scherpslijpers van de CU met de rationalisten van D66: natuurlijk, gewoon proberen.

Dat geldt voor iedereen, voor populisten en voor rationalisten.

De rationalisten namen hun vertrekpunt in het intellect, de rede (waarbij wetmatigheden de basis van het kennen vormden, terwijl de empiristen uitgingen van de ervaring als kennisbron.

Dat wat de rationalisten voor de ‘rede’ of de ‘causaliteit’ houden, is niet meer dan het geloof dat dezelfde verschijnselen altijd hetzelfde patroon volgen.

Geharnaste rationalisten zullen het zwaar te stellen krijgen met de memoir (oorspronkelijke titel: ) van de Engelse schrijfster Hilary Mantel (1952).

Het maakt dus niet uit of de politieke rationalisten nu een socialistische of een zogenaamd conservatieve agenda nastreven.

En toch behoort Berlin niet tot het soort verstokte en bekrompen rationalisten dat zich hermetisch afsluit voor alle menselijk handelen dat niet zonder meer door middel van het verstand kan worden verklaard.

Volgens de overtuigd rationalisten „ligt de bewijslast voor het bestaan van een god bij de theïsten” en heeft de atheïst tot die tijd het gelijk aan zijn kant.

Binnen deze traditie waren ook vrijdenkers en "Verlichte"rationalisten aanwezig.

De empiristen staan tegenover de rationalisten, die de waarneming niet geheel vertrouwden omdat ook onze zintuigen ons kunnen misleiden.

Rationalisten hadden, en hebben, er baat bij de somber en primitief af te schilderen.

De christenen in de eerste eeuwen leefden nog sterker dan wij in een minderheidssituatie, waarbij zij zich te verantwoorden hadden tegenover rationalisten, sceptici en bestrijders van het christelijk geloof.

Immanuel Kant komt met een oplossing voor het filosofische conflict tussen empiristen en rationalisten: verstand en waarneming zijn volgens hem onlosmakelijk met elkaar verbonden.

In 1955 werd hij lid van de Rationalisten Bond.

Volgens rationalisten als René Descartes en Baruch Spinoza kan men via het denken bepaalde intuïtief onbetwijfelbare inzichten op het spoor komen.

Zo probeert hij, als één van de eerste rationalisten in de westerse filosofie, met een zuiver logisch-deductieve benadering uitspraken te doen over datgene wat is.

Deze strijd werd uiteindelijk in het voordeel van de rationalisten beslecht, waardoor de weg open lag voor georganiseerd verzet tegen de autonomie van de werkgevers.

Dit is tevens de mening van verschillende middeleeuwse religieuze rationalisten, zoals de Rambam (Maimonides).