Sapman in een zin

Op de avond in november 1993 dat wij, mijn broer Klaas en ik' op weg waren naar Sapman voor mijn eerste gesprek met hem, vertelde Klaas tegen mij dat Sapman niet wist dat hij Klaas Langendoen heette.

Het telefonische gesprek tussen Sapman en Van Vondel op 25 oktober 1995 was het laatste contact, aldus Sapman.

Alleen Sapman zelf, de limonadefabrikant, kwam nog niet in het openbaar aan het woord.

Bijna verontwaardigd reageert Sapman op de vraag of er met zijn eigen transporten uit Zuid-Amerika ooit drugs zijn meegelift ten behoeve van het onderzoek.

Hij zorgde zelfs voor geld (van een andere criminele infiltrant) om te voorkomen dat de rol van de burgerinformant ‘sapman/limonandeman’ bij de commissie-Van Traa uit de doeken werd gedaan.

Hoe ik de ‘Sapman’ werkelijk op het spoor kwam, moet ook twintig jaar later nog geheim blijven.

Immers, ze wist van dat gesprek achter gesloten deuren, kende de identiteit van de ‘Sapman’, had toegang tot de vertrouwelijke notulen van zijn verhoor én was de verloofde van de schrijver van het stuk in Vrij Nederland.

Op het bureau van Sapman staat een kleine zwarte cassetterecorder die is aangesloten op zijn telefoontoestel.

Sapman laat in het midden hoe het contact vijf jaar geleden precies tot stand kwam.

Later gaf Van Vondel zelfs grote geldbedragen aan Sapman om een filiaal in Ecuador op te richten.

Sapman was naar de politie gestapt omdat hij vermoedde dat zijn toenmalige compagnon zich inliet met drugshandel.

Uit kwaadheid keerde Sapman zich tegen hen.

Sapman blijft zich inzetten voor de strijd tegen de handel in drugs, zegt hij.

Dat klinkt allemaal heel goed, waarom is ‘Sapman’ dan al die maanden blijven liggen?

Sapman verklaarde over zijn contacten met Van Vondel en Alias, en dat hij aan Van Vondel informatie verstrekte en dat hij van hen enige tonnen geld had ontvangen.

Vanaf april 1995 werd door het Fort-team geconstateerd dat Van Vondel meerdere malen -kennelijk veel - geld overhandigde aan 'Sapman' en kreeg het team kennis van het conspiratieve karakter van de daarbij gevoerde gesprekken.

Bij terugkomst in Nederland is de vrachtwagen gevolgd door het 'team' van Van Vondel, zoals Sapman dat noemde.

Tijdens het gesprek vroeg Van Vondel aan Sapman om bij de Kredietbank formulieren op te halen, waarmee het saldo van de 'garantie-rekening' van Alias over kon worden geschreven naar de rekening van de fabriek.

Van Vondel zei dat Sapman haar foto's moest laten verdwijnen en haar sporen in de boekhouding moest wegwerken.

Sapman kreeg in maart 1993 de stellige indruk dat hij deze rechtszaak zou verliezen en besloot om de rechter in te lichten dat Taartman een drugssmokkelaar was.