Skrjabin in een zin

Zo memoreert zijn zwager Boris de Schloezer in een biografie over Skrjabin, dat deze hem ooit een verhandeling van eigen hand liet lezen, waaruit bleek dat Skrjabin maar zijdelings iets had begrepen van het theosofisch gedachtengoed.

Als erkenning voor zijn inzet om de werken van Russische componisten zoals Skrjabin buiten Rusland onder de aandacht van het publiek te brengen, benoemde het Skrjabin Genootschap hem in 1988 postuum tot erelid.

Aan bezieling ontbrak het haar niet in muziek van Skrjabin, Chopin en De Falla – de poëzie droop van de toetsen.

Skrjabin was hier niet blij mee, omdat hij minstens acht handen nodig vond om geen afbreuk te doen aan de muziek.

Mysterieuze sidderingen in harp en houtblazers, fluisteringen tegenover klankexplosies, het was er allemaal, met de vervoering waar Skrjabin om vroeg.

Bij Skrjabin is het gek: hij is in zijn late sonates een ontzettend polyfone componist, maar het is een polyfonie die helemaal niet meer naar Bach verwijst.

Een vingeroefening vormde het orkestwerk Prometheus, waar hij een lichtorgel voor ontwierp, maar daarvan zijn - aangezien Skrjabin nauwelijks iets opschreef - niet meer dan wat vage ideeen overgeleverd.

De als bijenzwermen gonzende orkestwerken van Skrjabin en Schönbergs symfonische gedicht Pelléas et Mélisande zijn met hun powerplay symfonische erfstukken van Wagners muziekdrama.

Met Skrjabin had Szymanowski niet alleen een zin voor het extatische gemeen, maar ook het weidse orkestrale gebaar.

Nog veel meer droefenis was vervolgens te horen in Skrjabin Sonate nr. 1 in f, opus 6. Dit interessante jeugdwerk, nog volop romantisch van idioom en zelden gespeeld, is één brok wanhoop.

Voor zijn meer hanteerbare 'synesthetische composities' als Prométhée, Poème du feu (1910), schreef Skrjabin aparte partijen voor een tastiere per luce, een kleurenorgel dat gebaseerd was op Rimingtons apparaat.

Als Messiaen en Skrjabin in muziek allebei kleuren horen maar hun kleurassociaties blijken te verschillen, onderstreept dat alleen maar het metaforische van het kleurbegrip.

De componisten Nikolai Rimsky-Korsakov en Alexander Skrjabin waren het er bijvoorbeeld over eens dat bepaalde kleuren bij bepaalde tonen hoorden.

Het is een luxe en een kwaal, een embarras du choix voor een componist met een brede horizon als de zijne, verwoed lezer en luisteraar, van Skrjabin tot Kurtág steeds ontvankelijk voor het eigene, het nieuwe, onbekende in de ander: waarheen, waarvoor?

In het eerste deel van de Vierde sonate (1903), muzikaal nog relatief conventioneel, begint het Skrjabin-gekriebel.

Pianist Enrico Pace met Skrjabin, Busoni, Hindemith, Liszt en Wagner/Liszt, woensdag in Vredenburg.

Toen de geluidsfilm er kwam werd alles mogelijk waar Kandinsky en Skrjabin alleen van hadden kunnen dromen.

De belangrijkste aanhanger van biotechnologie in Rusland is de academicus K. Skrjabin, de directeur van het centrum ‘Bioinzjenerija’ (Biotechniek) van de Russische Academie van Wetenschappen.

Opnamen met werken van Chopin, Beethoven, Rachmaninoff, Bach (Transcripties), Korngold en Skrjabin volgden.

Skrjabin had daarvoor vanzelfsprekend geen aanwijzingen gegeven.