Sovjetsysteem

En "we" laten ons rechtstreeks dat Sovjetsysteem infuiken, uit angst om anders voor "ouderwets", "vleeseter", "Asociaal figuur" of "pauper" te worden uitgemaakt.

De held van Jerofejev is een non-believer, een scepticus, in een maatschappij waar iedereen opgelegd kreeg te geloven en waar twijfel aan het leven gelijkgesteld werd aan twijfel aan het Sovjetsysteem.

Katajev was een conformistische schrijver, een overtuigd aanhanger van het Sovjetsysteem.

Maar Levada constateerde ook dat de homo sovieticus op zijn retour was, een uitstervende soort, zonder welke het Sovjetsysteem gedoemd was te verdwijnen.

Ook al was de tijd van massale zuiveringen voorbij, het Sovjetsysteem behield onder Stalins opvolgers dezelfde vorm.

Serjozja, uit 1982, kent als kind alleen maar het onbezorgde wereldje van de communistische nomenklatoera, als kleinzoon van politbureaulid Aleksandr Jakovlev, de ideoloog van Michail Gorbatsjovs hervormingspolitiek die het Sovjetsysteem op zijn kop zet.

De huidige Russische elite weet dat het Sovjetsysteem niet houdbaar was.

Zo heeft Amerika ook het Sovjetsysteem op de knieen gekregen, zonder dat Amerikaanse soldaten Moskou daadwerkelijk hoefden te bevrijden.

Typisch voor het Sovjetsysteem was ook het invoeren van de titel "Held" van de Arbeid of de republiek.

Voor gewone Japanse soldaten werden voor bepaalde etenswaren hogere rantsoenen ingesteld om de Japanse soldaten te laten zien dat het Sovjetsysteem het "goed voor had" met de lagere klassen.

De meeste van hen (Fedin, Slonimski) pasten zich geleidelijk aan het Sovjetsysteem aan, anderen (Zosjtsjenko) lukte dat minder.

De pantserdivisies konden niet alleen oprukken, want ook het Sovjetsysteem als geheel stortte niet ineen.