Staatsregeling

De Staatsregeling van 1798 betekende het definitieve afscheid van een republiek met zeven vrij zelfstandige gewesten die werden samengevoegd tot een eenheidsstaat.

Sterker, Curaçao, zelfstandig land binnen het Koninkrijk der Nederlanden, laat een aantal grondrechten uit de eigen Staatsregeling wél direct toetsen.

Dat staat in de Staatsregeling van het eiland.

De verplichting voor ministers om de eed of belofte af te leggen alvorens hun betrekking te aanvaarden, is opgenomen in artikel II.8 van de Staatsregeling van Aruba.

Overigens is de Bataafse Staatsregeling van 1798 een stuk beter qua burgerrechten, zeker gezien die tijd, dan wat nu voor burgerrechten in de huidige grondwet door moet gaan.

Als gevolg van de staatsregeling werd deze raad later hernoemd tot de Raad van Advies waarvan De Niet vicevoorzitter werd.

Artikel 35 Staatsregeling 1798 luidde: 'Nimmer zal er eene verbeurdverklaring der Goederen van eenig Ingezeten der Bataafsche Republiek plaats hebben'.

Artikel 44 van het Statuut bepaalt dat wijzigingen van bepalingen in de staatsregeling omtrent fundamentele menselijke rechten en vrijheden, de gouverneur, het parlement en de rechtspraak goedkeuring van de regering van het Koninkrijk behoeven.

De eerste zeven werden aangesteld door het dan zittende Uitvoerend Bewind en de laatste vijf werden gekozen door de eerste zeven op basis van artikel 30 van de staatsregeling (van 1801).

De Staatsregeling van Sint Maarten wordt vastgesteld bij landsverordening.

Deze bepaling komt overeen met die van artikel 49 van de Staatsregeling, met dien verstande dat ook tussen de gezaghebber en de leden van de raad geen huwelijk of bloed- of aanverwantschap mag bestaan.

Dit was volgens de Ombudsman in strijd met een bepaling uit de Staatsregeling over de bescherming van dieren.

Ingevolge de overgangsbepaling van de staatsregeling mochten de leden van de Koloniale raad nog een jaar na haar inwerkingtreding aanblijven.

Als de regering toch doorzet, dan moet de Staatsregeling gewijzigd worden.

In 1798 wordt in de Staatsregeling van de Bataafse Republiek voor het eerst geformuleerd dat alle burgers gelijk zijn, ongeacht hun religie.

Dit hoofdstuk zal zich richten op de betekenis van de debatten over de staatsregeling en de Vrede van Amiens vanaf het najaar van 1801.

Het democratische experiment van de revolutionairen werd vanaf de staatsregeling van 1801 ingeruild voor een daadkrachtige bestuursstijl.

Het republikeinse verzet tegen de staatsregeling werd onder meer aangevoerd door Kamerlid Pieter Linthorst (1757-1807).

Het was niet de staatsregeling die had geleid tot de huidige politieke malaise, maar de neigingen van de kleine kring van bestuurders die zich gedroegen als de ‘Venetiaanse Aristocratie’.

In het voorjaar van 1801 werd er door verschillende groepen flink gedebatteerd over een herziening van de staatsregeling.