Stemloos

In de variëteiten die aan deze klankverschuiving meededen, werden stemhebbende plofklanken stemloos.

In het Nederlands letten we vooral op de kwaliteit van klanken, een p is bijvoorbeeld stemloos, een b is stemhebbend.

In Mazovië wordt de ż in już idzie ('hij gaat al') en już robi ('hij doet het al') stemloos uitgesproken (dus als sz), in Klein-Polen, Silezië en Groot-Polen (inclusief Poznań) stemhebbend.

Net als in het Nederlands worden stemhebbende medeklinkers, zoals de d, al stemloos uitgesproken als ze aan het eind van een woord staan.

Na de dood van zijn moeder in een verpleeghuis stelt Eribon onze ‘ouderdomsvergetelheid’ aan de kaak, die bejaarden stemloos laat verpieteren.

De knecht is het lam dat ter slachting geleid wordt, Hij is het schaap dat stemloos is tegenover de scheerder.

De vraag of je stemloos aandeelhouder wordt of stemhebbend lid van een onderlinge.

Hij heeft ook een regel 'maak fricatieven stemloos'.

Dit betekent dat stemhebbende medeklinkers aan het einde van een woord stemloos worden.

Anderzijds wordt in de verleden tijd wel een stemhebbende medeklinker gehoord, terwijl we die als f en s stemloos schrijven (*beevde → beefde).

Auslautverhärtung ( Duits ), final devoicing ( Engels ), finale verscherping ofwel eindklankverscherping is in de fonologie het verschijnsel dat stemhebbende medeklinkers aan het einde van een woord stemloos worden.

Geluid Bij het produceren van geluid speelt de snavel een iets minder grote rol, behalve bij ooievaars, die geheel stemloos zijn.

In talen zoals het Engels met geen of weinig auslautverhärtung kan deze slotmedeklinker zowel stemloos als stemhebbend worden uitgesproken, zoals in het Engelse woord bed.

Integendeel, het is de d die dan stemloos wordt.

Dat is bijvoorbeeld het geval in het woord ‘afzakken’, waar de stemhebbende fricatief 'z' in de uitspraak overeenkomstig met de voorafgaande stemloze fricatief 'f' eveneens stemloos wordt.

Dat onderscheid toont aan dat de Indo-Europese stemhebbende geaspireerde klank *dh wellicht reeds stemloos was geworden.

De k en de t zijn namelijk stemloos en de a is kort.

De /t/ blijft wel latent aanwezig en zal de volgende letter stemloos maken (da choa choêd).

In weggelopen is de uitspraak omdat het woord begint met het onafhankelijke woorddeel weg met als eindklank (door verscherping), waardoor de van het volgende woord door assimilatie eveneens stemloos wordt.

Progressieve stemassimilatie komt ook voor, dat wil zeggen dat een stemhebbende medeklinker onder invloed van een voorafgaande stemloze medeklinker juist ook stemloos wordt.