Taalgebruiker

Chomsky heeft altijd een heel nadrukkelijk onderscheid gemaakt tussen de "competentie" van de taalgebruiker en de "performance" van deze taalgebruiker.

Iedere taalgebruiker kan ontleningen en nieuwvormingen invoeren, maar geen enkele taalgebruiker kan ze aan de gemeenschap opdringen.

Voorbeeld: :Het woord/teken 'socialist' heeft voor de 20e-eeuwse (tijd) Amerikaan genaamd James (taalgebruiker) een heel andere betekenis dan voor een bepaalde Rus genaamd Boris (taalgebruiker) die opgroeide in het communisme (context).

Als echter de betekenissen van dit woord zover uiteen gaan lopen ("divergeren") dat de taalgebruiker ze niet meer als betekenissen van hetzelfde woord ervaart, spreken we toch van homonymie.

Die norm is historisch gegroeid, is deels een reconstructie van een historie, maar geeft slechts zeer ten dele weer wat de taalgebruiker doet.

Dit beperkte blikveld maakt de taalgebruiker, zeker de ongeschoolde, weinig geschikt om regels met kracht van wet te formuleren.

Dit laatste zou zijn verklaring kunnen vinden in onherkenbaarheid: als een woord verbasterd wordt, herkent de taalgebruiker de oorspronkelijke vorm er niet meer in, en is hij wellicht geneigd er een ruimere betekenis aan toe te kennen.

Het gaat in al deze gevallen niet om verschillende woorden, maar om één woord waarvan de taalgebruiker beseft dat het variaties in betekenis kent.

Soms is dit zodanig dat er bij de taalgebruiker gemakkelijk verwarring kan ontstaan.

Nee, wat dit betreft moet de taalgebruiker op zijn eigen kompas varen.

Er is geen sprake van, dat een taalgebruiker het gevoel zou hebben dat zijn taalgebruik in wanverhouding zou staan tot de niet-talige realiteit.

Voor de geoefende taalgebruiker is er overal en altijd wel een taalgenre te beoefenen, hetzij actief door te schrijven of spreken, hetzij passief door te lezen en luisteren.

De competentie is de taalkennis waarover de taalgebruiker in principe beschikt; de performance is het resultaat van het psychologisch proces dat die kennis gebruikt (zowel producerend als interpreterend).

Een belangrijk oogmerk van Natuurlijk Nederlands is de bewustwording van de taalgebruiker: het hóéft allemaal niet in het Engels.

De bewuste taalgebruiker vermijdt ze veelal.

De gegeven regels en voorbeelden maken de erop volgende Woordenlijst niet overbodig: sommige woorden zal de taalgebruiker alsnog moeten opzoeken en de woordgeslachten worden in de nieuwste editie van Leidraad in het geheel niet besproken.

De taalgebruiker kan bij individuele woorden het beste het Groene Boekje raadplegen.

Maar doordat een taalgebruiker deze patronen werktuiglijk toepast, is hij zich er doorgaans niet van bewust welk patroon hij kiest.

Meestal worden deze in samenhang met de werkelijkheid en het denken van de taalgebruiker beschouwd.

Interferentie is in de taalkunde het verschijnsel dat de taalgebruiker bepaalde regels die bij een bepaalde taal behoren, ten onrechte en veelal onbewust toepast op een andere taal.