Trompe

Un trompe-l’œil avec un chat et une bûche de bois à travers une toile – Louis-Léopold BoillyHoewel de techniek al veel langer bestaat, wordt de naam trompe-l’oeil pas sinds begin negentiende algemeen eeuw gebruikt voor dit creatief illusionisme.

De Place Trocadéro, het plein voor de Eiffeltoren in Parijs, doet een maand lang dienst als gigantische trompe-l’oeil.

Deze trompe-l’oeil schilderijen zijn gemaakt om verwarring te zaaien bij de toeschouwer.

Het trompe-l’oeil maakt van de presentatieruimte een hutje op het platteland.

De afgebeelde man staat voor een stenen omlijsting, een trompe-l'oeil van een venster.

Door het toepassen van schaduw en trompe-l'oeileffecten probeert men reliëf te geven aan het beeld in de marge.

En ook De Nachtwacht is wel omschreven als een reusachtig trompe-l'oeilschilderij met bewegende figuren.

Er waren twee types van grisaille in zwang, de eerste in schilderijen als imitatie van een sculptuur wat dan leidde tot een afbeelding in trompe-l'oeil.

In 1946 was hij een van de stichters van de volksdansgroep De Trompe.

Te zien : een indrukwekkende bleekgrijze burcht 12-14de E, omwalling, kapel in de donjon met trompe-l'oeil en geschilderde decoraties.

Vanaf die tijd zou hij vooral naam maken als decorateur van kerken, in het bijzonder van koepels en plafonds, met gebruikmaking van trompe-l'oeil-effecten.

Hij koos voor de Chinese filosoof Lao Tzu: “Celui qui n’essaye pas, ne se trompe qu’une fois“, of ook: “Hij die niet probeert, vergist zich maar één keer”.

Als je deze auto naast een zeg maar 83’er ziet, heeft die nieuwe niets gemeen met een oude, het is een trompe de l’œuil, een optisch bedrog.

Opmerkelijk was ook zijn rol als kluns Etienne in Un éléphant, ça trompe énormément (1976), waarin Rochefort op magistrale wijze een scene speelt als verliefde en onbeholpen kluns op een paard.

Zo krijgt de lezer een aantal keren uitgelegd wat een ‘trompe-l’oeil’ nu precies is en waarom deze geraffineerde vorm van kijkersbedrog zo in de smaak viel.

Nu schrijf ik al na drie trekjes een complete roman terwijl ik hangend in de gordijnen een Trompe l'oeil denk te schilderen op het plafond.

Intussen bladdert de oude trompe-l’oeil af en worden er alweer nieuwe vragen gesteld.

Overal stonden beelden, preek- en biechtstoelen waren fijn houtsnijwerk, muren waren bekleed met wandtapijten of behangen met schilderijen, plafonds beschilderd met fresco’s en trompe-l’oeils.

Pas recentelijk blijkt de ‘schone’ koloniale oorlog van 1945 tot 1949 een luchtspiegeling, een met opzet aangebrachte trompe-l’oeil die volop ruimte heeft geboden aan onverwerkte pijn en boosheid, fantasie, hardnekkige vetes en zelfbeklag.

Zijn bekendste schilderijen maakte hij in de eerste Ezinger jaren: verbluffend gedetailleerde, trompe-l’oeil-achtige stillevens, waaronder een vaak gereproduceerd vierluik (nu in de ING-kunstcollectie) waarin de seizoenen in voorwerpen zijn voorgesteld.