Tweeklanken

Tweeklanken N.B. Veel van deze tweeklanken komen slechts in een beperkt aantal dialecten voor; sommige sluiten elkaar uit (dat wil zeggen komt de ene tweeklank voor dan kan de andere, daarop lijkende klank niet optreden).

Het hedendaagse Standaardnederlands is relatief arm aan tweeklanken: drie tweeklanken worden in het overgrote deel van het taalgebied gerealiseerd.

Bimoraische lettergrepen worden nu met twee letters geschreven, zoals in het Japans: tweeklanken worden geschreven met behulp van V- of hV-tekens, en de nasale coda wordt geschreven met het teken voor ŋ, die in Vai een eigen lettergreep kan vormen.

Dat komt waarschijnlijk doordat in het Hogelandsters de typisch Groningse tweeklanken "ai" en "ou" heel veel voorkomen, bijvoorbeeld in "kouk" en "stain".

De eerste plaats wordt bij zulke tweeklanken ingenomen door de volle klinker.

De lange klinkers en de tweeklanken worden door hen zoo lang mogelijk uitgerekt en aangehouden'.

De oo en ee worden nadrukkelijk tot vallende tweeklanken oou en eej, de korte a verdonkert richting een oh-achtige klank.

De uitspraak is wel vergelijkbaar met die van tweeklanken in andere talen.

Het gaat hier vooral om de schrijfwijze van de tweeklanken /ei/ en /ou/, en om de schrijfwijze van woorden van vreemde herkomst.

Het tweede element is in deze tweeklanken een halfklinker (j- en w-achtige klanken).

Om deze reden is het van grote betekenis geweest voor de vorming van de standaardtaal: we hebben er waarschijnlijk onder meer de tweeklanken ij en ui aan te danken.

In zijn boekje over het Poldernederlands signaleert Jan Stroop de natuurlijke neiging die sprekers van alle talen hebben om lange klinkers en tweeklanken steeds lager in de mond uit te spreken.

Onderzoek dat volgde heeft deze eerste observaties bevestigd: ontwikkelde vrouwen spreken wijdere tweeklanken dan vergelijkbare mannen.

Maar ook aan de uitspraak van andere tweeklanken wordt getornd.

Hij had het twaalfpuntssysteem vervangen door een minder ingewikkeld zespuntssysteem en er een bepaalde logica in aangebracht waardoor behalve letters en hoofdletters ook leestekens, cijfers, tweeklanken en andere aanduidingen gebruikt konden worden.

In het Sittards zijn bijvoorbeeld de klinkers die stoottoon hadden geworden tot tweeklanken (ee werd ei).

Bij onechte tweeklanken gaat het niet om een vermenging maar om een combinatie van klinkers.

De etymologisch bepaalde schrijfwijze van tweeklanken Het basisbeginsel van standaarduitspraak wordt ingeperkt door het beginsel van etymologie.

Deze halfklinkers kunnen volgen op de drie eerste tweeklanken, zodat drieklanken ontstaan.

Het Fries van de Klei verschilt van de dialecten van de Friese Wouden doordat in het Fries van de Klei het onderscheid tussen de tweeklanken in de woorden 'nei' (naar/nabij) en 'nij' (nieuw) is te horen.