Weggevoerde

Zullen we het nu eens een keer hebben over die miljoenen uit Europa weggevoerde slaven.

Als geïnteresseerde in verkeer, vervoer en geschiedenis leek het mij gepast om hier bij het station te denken aan het laatste beeld dat de honderden weggevoerde mannen van Putten hebben gezien.

Daar hebben ze een monument ter nagedachtenis aan in de oorlog weggevoerde Joden beklad.

De cultuur van stenen of kiezelstenen bij een graf inspireerde eerder, sinds 1995, de Duitse kunstenaar Gunter Demnig tot de (‘struikelstenen’) voor elk woonhuis in Europa, met daarop een messing naamplaatje van de weggevoerde slachtoffers.

Een al in 2006 ontstaan burgerinitiatief om de tijdens de oorlog weggevoerde 118 leden van de Joodse gemeenschap in Breda eindelijk te herdenken met een monument, werd opgepakt door Maas.

In 538 v.Chr. mochten de weggevoerde Joden echter weer terugkeren naar het gebied.

Deze vraag wordt meestal geassocieerd met de Holocaust, en de discussie of de doorsnee-inwoner van het Derde Rijk of van de door Duitsland bezette gebieden wist wat er met de weggevoerde Joden stond te gebeuren.

Ook werd er een boek gepresenteerd over deze weggevoerde en vermoorde families.

Bij het monument worden tijdens de herdenking kransen gelegd en de honderden aanwezigen zingen gezamenlijk Psalm 84. Dat lied zongen de weggevoerde mannen ook voor ze op transport werden gesteld.

Daarom worden de weggevoerde Joodse inwoners uit die buurt morgen voor het eerst in een speciale ceremonie herdacht.

Voor ‘Het Vrouwtje van Putten’, een creatie van de beroemde beeldhouwer Mari Andriessen, is een groot perk te zien waar 660 vierkanten de weggevoerde mannen uitbeelden.

Ze liet onder meer een televisiefragment zien waarin psychiater Andries van Dantzig (1920-2005), zelf ex-gevangene, uitlegde waarom volgens hem zo weinig van de weggevoerde Puttenaren de oorlog hadden overleefd.

Naast de weggevoerde en van de pijn kronkelende Wout van Aert, Jasper Stuyven (sleutelbeen?), Biniam Girmay was o.a. ook Alex Kirsch, Michele Gazzoli, Harry Sweeny, Gianni Vermeersch bij de slachtoffers.

Tijd voor een plek om ook deze groep weggevoerde Joden te herdenken, aldus de groep Groningers.

Áls de minister de Tweede Wereldoorlog ter sprake brengt, dan kan dat alleen als voorbeeld van hoe Nederlandse overheidsdienaren de vreselijkste dingen kunnen laten gebeuren: het hoogste percentage weggevoerde Joden in Europa.

Zeker als het over de weggevoerde joden uit Nederland betreft.

Hoe onschuldig zijn zij die hebben gegeten aan de tafel van hun weggevoerde joodse buurman of die de oorbellen hebben gedragen van hun vermoorde joodse buurvrouw?

Honigmann concentreerde zich in 'Goede Man, Lieve Zoon' op details, op alledaagse voorwerpen die de weggevoerde mannen achterlieten en die gekoesterd worden door moeders, echtgenotes, zussen, dochters en buurmeisjes.

Daar wordt ook een plaquette onthuld ter nagedachtenis aan de daar weggevoerde en omgekomen Joodse patiënten.

De struikelsteentjes kunnen geplaatst worden voor alle weggevoerde slachtoffers van de nazi's zoals joden, Sinti/Roma, homoseksuelen en mensen uit het verzet.