Wereldorde

De wereldorde van jan tinbergen – De Groene AmsterdammerDe Onderzoeksredactiewoensdag 22 juni 1994De wereldorde van jan tinbergenErika Mannink is redacteur van het Ikon-radioprogramma De andere wereld.

Nu groeien we toe van een unipolaire wereldorde, waarin Amerika de hegemonie had, naar een multipolaire wereldorde, waarin meerdere machtscentra elkaar in evenwicht houden.

In die nieuwe wereldorde was geen plaats voor gebreken of genetisch verval.

China probeert de internationale wereldorde om te vormen, tegen de zin van de Amerikanen in.

De spanningen lopen ook op rond Taiwan, dat precies op de breuklijn ligt van de verschuivende wereldorde.

De transnationale herinnering aan de Holocaust werd beschouwd als de morele en politieke grondslag van de postcommunistische, democratische wereldorde, maar ook van het nieuwe Europa, zoals dat vanaf de jaren negentig werd vormgegeven.

Een complicerende factor is het feit dat de oude wereldorde – die voornamelijk gebaseerd is op de liberale principes en de westerse suprematie van Amerika – aan kracht verliest en veel vragen oproept.

Een grote herziening van de wereldorde is aan de gang.

Geen samenzwering van schimmige lui die een nieuwe wereldorde willen bewerkstelligen.

Hamlet eindigt met prins Fortinbras van Noorwegen, die de nieuwe wereldorde vormt - in deze versie de durfkapitalist die alleen komt om winst te maken.

Het eens gevleugelde (niet-gebonden) is nu besmet – niet alleen omdat in de huidige wereldorde de duidelijke opdeling van twee machtsblokken is opgeschud, zoals Jaishankar uiteenzet.

Nu de oorlog in Oekraïne de wereldorde op zijn kop heeft gezet, is de aandacht voor Afrika alleen nog maar verder gegroeid.

Op het spel staat voor Peking zijn streven naar legitimiteit als leider van een alternatieve wereldorde, een die niet door de Verenigde Staten wordt gedomineerd.

Poetin noemde zijn gasten tijdens de openingssessie „cruciale partners in een nieuwe wereldorde”.

Ramaphosa’s woorden zullen weinig effect hebben, maar tonen wel de steeds belangrijker wordende rol van het mondiale Zuiden in de bestaande wereldorde.

Redacteur geopolitiek Michel Kerres schrijft hier om de week over de kantelende wereldorde.

Tegenwoordig denken nog maar weinig mensen dat de geschiedenis zal eindigen met de zelfverwerkelijking van de wereldgeest (Hegel), communisme (Marx) of een neoliberale wereldorde (Fukuyama), maar het geloof in de tijdgeest is gebleven.

Tot eind 2021 schreef hij een column over de kantelende wereldorde.

Twee systemen staan tegenover elkaar: de unipolaire en de multipolaire wereldorde.

Uiteindelijk draait het om de vraag welke wereldorde komende decennia gestalte krijgt, welke uitkomst we verkiezen en of we er invloed op hebben.