Gametofyt

Bij de heteromorfe digenetische cyclus met dominante gametofyt overheerst de gametofyt in grootte en levensduur.

Bij de mossen is de haploïde gametofyt de dominante generatie en leeft de sporofyt op de gametofyt; bij varens en zaadplanten is de diploïde sporofyt de dominante generatie, leeft zelfstandig en heeft een grotere levensduur.

Bij de monogenetische cyclus met zygotische meiose (zygotische cyclus) ondergaat de diploïde zygote meiose (reductiedeling), waarna zich een haploïde (meercellige) gametofyt ontwikkelt.

Bij een isomorfe diplohaplont zijn de haploïde generatie (gametofyt) en de diploïde generatie (sporofyt) morfologisch en in levensduur vrijwel gelijk; men spreekt dan van isomorfe generatiewisseling.

Bij sommige groepen van planten (bijvoorbeeld bij mossen) is de gametofyt beter ontwikkeld, leeft zelfstandig en neemt het grootste deel in van de levensduur.

Daarbij kan de gametofyt overheersen, of de sporofyt kan overheersen.

De gametofyt is dan ook diploïde en vormt door meiose de haploïde gameten.

De gametofyt is het stadium in de levenscyclus dat de voortplantingsorganen (gametangia, voor de productie van de gameten) vormt.

De gametofyt kan uit tot duizend cellen bestaan.

De vrouwelijke gametofyt van de plant is herkend en beschreven als de vormtaxon Langiophyton mackiei.

Dit kan een vrouwelijke of een mannelijke gametofyt zijn.

Uit deze mitosporen groeit een diploïde gametofyt, die in door meiose de gameten vormt.

Anogramma leptophylla onderscheidt zich door zijn vreemde levenscyclus, waarbij de sporofyt (de volwassen varen) verschijnt in de winter en terug verdwijnt in mei, en enkel de gametofyt (of voorkiem ) overleeft.

Bewijs voor de voortplanting van de gametofyt zijn gevonden in de vorm van kleine bolletjes op de stammen van Rhynia, die als fossiel de geslachtsnaam Remyophyton delicatum hebben gekregen.

Bij de zygotische cyclus kan de diploïde zygote meiose ( reductiedeling ) ondergaan, waarna zich een haploïde gametofyt ontwikkelt.

Bij trigenetische cyclus (vele Roodwieren ) leeft de carposporofyt op de gametofyt en leeft de meiosporofyt als een zelfstandig individu.

Bij veel algen zien de sporofyt en de gametofyt er gelijk uit.

Bij zaadplanten ( bedektzadigen en naaktzadigen ) is de vrouwelijke gametofyt de embryozak in de zaadknop en wordt ook wel de megagametofyt genoemd.

De gametofyt die hier uit ontstaat is dan dipolïde.

De gametofyt draagt lange, smalle blaadjes die aan de bovenzijde bedekt zijn met parallelle, longitudonaal lopende lamellen, waarin de fotosynthese plaatsvindt, en onderaan een verdikte nerf voor water- en assimilatentransport.