Stervorming

De combinatie van opnamen gemaakt door MUSE en ALMA stelde onderzoekers in staat om gebieden waar stervorming plaatsvindt te vergelijken met gebieden waarvan – afgaand op de aanwezigheid van veel koud gas – verwacht wordt dat er stervorming plaatsvindt.

Op die golflengten kun je goed... jonge sterren bestuderen... en stervorming in sterrenstelsels... toen het heelal nog maar half zo oud was.

De gegevens bieden nieuw inzicht in stervorming ten tijde van de ‘kosmische middag’, toen sterrenstelsels in razend tempo sterren baarden.

Deze winden zouden het gevolg zijn van stervorming en van de activiteit van het zwarte gat in de kern van het stelsel.

Omdat stervorming van begin tot eind tientallen miljoenen jaren duurt, vangen astronomen die de nachtelijke hemel observeren slechts een glimp van het volledige proces op.

Het Markarian 231 stelsel ondergaat nu een energieke stervorming.

Hierdoor wordt stervorming in de weg gezeten.

Maar nu blijken dus juist babysterren lokaal de rem op de stervorming te zetten.

Andere onderzoekers hebben gezocht naar een verband tussen de helderheid van een zwart gat en stervorming in een sterrenstelsel, maar vonden geen verband.

Daarnaast is stervorming een veel langer proces, dat honderden miljoenen jaren duurt.

Dat is nu veranderd, omdat onderzoekers voor het eerst bewijs hebben gevonden van de wisselwerking tussen een supermassieve zwarte gat en stervorming.

Een deel van het gas kan soms later langzaam weer terugvallen in het sterrenstelsel, waardoor die stervorming – in ieder geval tijdelijk – weer een boost krijgt.

Hoewel de stervorming sindsdien enigszins vertraagd is, heeft deze nooit helemaal stil gestaan.

In beide sterrenstelsels vindt daarnaast geen nieuwe stervorming plaats.

Onderzoekers hebben het verlammende effect dat deze moleculaire winden op de stervorming kunnen hebben al herhaaldelijk vastgelegd in sterrenstelsels in de buurt.

Onderzoekers hopen meer te weten te komen over de connectie tussen stervorming en grote structuren, zoals spiraalarmen.

Uit nieuw onderzoek blijkt dat deze supermassieve zwarte gaten de mate van stervorming in een sterrenstelsel beïnvloeden.

Ze ontdekten dat de waargenomen helderheid van MACS1149-JD1 het best te verklaren is door een model waarbij de stervorming zo’n 250 miljoen jaar na de oerknal al is begonnen.

Desalniettemin, het universum gaat qua stervorming nog wel even mee.

Daarnaast zijn de bovenste en onderste ‘oogleden’ van IC 2163, het kleinere sterrenstelsel aan de linkerkant, gevuld met nieuwere stervorming en stralen fel.