Toonafstand

Omdat de toonafstand kan verschillen, onderscheidt men de grote secunde (hele toonafstand) en de kleine secunde (halve toonafstand).

Tussen de eerste en de tweede toon zit een hele toonafstand, tussen alle overige tonen een halve toonafstand.

Hiervan afgeleid wordt elke undecime rein genoemd met een toonafstand van een reine kwart plus een rein octaaf.

In de gelijkzwevende stemming is de toonafstand (verhouding van de trillingsgetallen) tussen naastliggende tonen voor alle tonen even groot.

Verlaging met een halve toonafstand wordt aangeduid door -es achter de stamtoon: c → ces (een verlaagde a wordt als as, een verlaagde e als es aangeduid).

De opbouw van het hexachord is dus volgens een symmetrische intervalverhouding: T-T-S-T-T (1-1-½-1-1), waarvan het interval van de middelste twee tonen, een halve toonafstand bedraagt.

Of we het nu hebben over kleine secundes of chromatische halve tonen, feitelijk praten we over dezelfde fysische eigenschap: ze zijn een halve toonafstand groot.

Uitgedrukt in cents bedraagt deze toonafstand 884,36.

Een octaaf, is de waargenomen toonafstand (interval) tussen twee tonen, waarvan de trillingsgetallen zich onderling een factor twee verhouden.

Deze letters gaven echter geen informatie over de grootte van de toonafstand tussen twee tonen en dus ook niet over welke modus of toonladder het hier ging.

Omkering (of inversie) is een muzikaal verschijnsel waarbij de toonafstand van een toon in plaats van vanaf de grondtoon tot aan het octaaf gemeten wordt.

Uitgedrukt in cent is de toonafstand in een reine kwint: : Een gelijkzwevende kwint betekent een afstand van 7 halve tonen en dus exact 700 cent, bijna 2 cent lager dan de ideale, natuurkwint.

De hele toonafstand is samengesteld uit de limma en de apotome.

De toonafstand in een verminderde kwint bedraagt dus 2 hele en 2 halve tonen.

In veel niet-westerse muziek, bijvoorbeeld in de Arabische muziek bestaat een groot aantal maqam toonreeksen waarin ook kleinere afstanden dan de gebruikelijke hele en halve toonafstand een rol spelen (bijvoorbeeld kwarttoonafstanden ).

Uitgedrukt in cents bedraagt deze toonafstand 1017,60.

Uitgedrukt in cents bedraagt deze toonafstand 1088,27.

Uitgedrukt in cents bedraagt deze toonafstand 267. Ter vergelijking: een getempereerde kleine terts komt overeen met 300 cents.

Zo is de toon die een halve toonafstand onder de tonica ligt en als het ware naar de tonica leidt, een leidtoon.